May 13, 2021, Thursday
३० बैशाख २०७८, बिहीबार

बर्षमा पच्चिस अर्व खर्चिदै आईएनजीओ

बर्षमा पच्चिस अर्व खर्चिदै आईएनजीओ

नेपालमा दुई दर्जन मुलुकका गैरसरकारी संस्था विभिन्न कार्यक्रम लिएर गाउँदेखि शहरसम्म सक्रिय छन् । आईएनजीओले नेपाल सरकारसँग बहुवर्षीय कार्यक्रम सञ्चालन गर्नेगरी सम्झौता गरेका हुन्छन् । यस्ता सस्थाले गरिबी निवारण, सामुदायिक विकास, युवाका लागि शिक्षा र स्वास्थ्यमा आइएनजीओले कार्यक्रम लैजाने योजना बनाएका छन् । कुपोषण, एचआईभी र एड्स भएको व्यक्तिको उपचार, हेरचाह र रोकथाम लगायतका सयौ सरोकारयुक्त योजनामा आईएनजीओले स्वीकृति लिएका छन् । मातृ शिशु स्वास्थ्य, आमा घर, समूदायको क्षमता अभिवृद्धि परियोजना, स्वास्थ्य सेवा सवलिकरण, घरबार विहिनका लागि घर बनाउने प्रतिवद्धतासहित विभिन्न आईएनजीओले कार्यक्रम स्वीकृत गराएका छन् । भूकम्पबाट अति प्रभावित क्षेत्रमा पुनर्स्थापना कार्यक्रम, हावापानी परिवर्तन, विपद सामना सक्षमता अभिवृद्धि, सुरक्षित बसाईसराईको प्रवर्धन र मानव बेचबिखन रोकथाम, समुदायका लागि शैक्षिक कार्यक्रम, हरियो वन, भूकम्पको प्रभाव न्यूनिकरण गर्ने विषय समेटेर पनि योजना स्वीकृत भएका छन् । यसरी स्वकृति लिने सस्थाहरुले आगामी आर्थिक वर्ष २०७६÷७७ मा अन्तर्रा्ष्ट्रिय गैरसरकारी संस्थामार्फत करिब २५ अर्ब रुपैयाँ बराबरका कार्यक्रम नेपालमा सञ्चालन गरेका छन् । अर्थ मन्त्रालयको तथ्यांक अनुसार यस आवमा १ सय ३७ वटा कार्यक्रमका लागि स्वीकृति दिइएको छ । अर्थ मन्त्रालयका अनुसार त्यसमध्ये आगामी आवमा मात्र २४ अर्ब ७९ करोड २४ लाखका कार्यक्रम आइएनजीओबाट सञ्चालन हुने भएका हुन् । चालु आवमा समेत आईएनजीओले २४ अर्ब ९५ करोड रुपैयाँ बराबरका कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेका छन् । अर्थ मन्त्रालयका अनुसार आईएनजीओहरुले सामान्यतया बहुवर्षिय कार्यक्रम अग्रिम स्वीकृत गरेर कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएका छन् । आईएनजीओहरुले अहिलेसम्म कूल १ खर्ब ८७ करोड रुपैयाँ बराबरका कार्यक्रमका लागि स्वीकृति लिइसकेका छन् । कुनै कार्यक्रम २०१५ देखि नै शुरु भएका थिए भने कतिपय चालु आवमा । यस्ता कार्यक्रमको कार्यान्वयनरसञ्चालनको अवधि पनि अग्रिम तोकिएको हुन्छ । आईएनजीओका कार्यक्रम नेपालका ७५ वटै जिल्लामा परिचालित भएको छ । आईएनजीओका धेरैजसो कार्यक्रम एकभन्दा धेरै जिल्लामा फैलिएको छ । आगामी आवमा आएका कुल १३७ आएका मध्ये धेरै कार्यक्रम अमेरिका र यूरोपियन मुलुकबाट छन् । कूल २३ मुलुकका आइएनजीओले कार्यक्रम स्वीकृत गराएकोमा ४३ वटा आइएनजीओ अमेरिकाका छन् । बेलायतबाट २३ आइएनजीओले स्वीकृत लिएका छन् । भारतबाट एउटा मात्र आइएनजीओ आएको छ । भारतको सस्टेनेवल इन्भाइरोर्मेन्ट एण्ड इकोलोजिकल डेभलपमेन्ट सोसाइटीले दोलखा जिल्लालाई लक्षित गरी स्थायी वासस्थान निर्माण, बिद्यालय भवन निर्माण र क्षमता अभिवृद्धिको कार्यक्रम स्वीकृत गराएको छ । यस कार्यक्रमका लागि १ करोड ६९ लाख ४१ हजार रुपैयाँ खर्च गर्ने यस आइएनजीओका लक्ष्य छ । एउटा अमेरिका र क्यानडाको संयुक्त लगानीमा आएको छ । सडक बालबालिका तथा यूवाको सामाजिक पुनस्र्थापना तथा जोखिम न्यूनिकरण, क्षयरोग र कुष्ठरोग नियन्त्रण कार्यक्रम, सीमान्तकृत समूदायको जिविकोपार्जन सुधार, सुविधाबाट बालबालिकालाई शिक्षा दिने कार्यक्रम पनि अन्तरराष्ट्रिय गैरसरकारी संस्थाले समेटेका छन् । राम्रो इटा कार्यक्रम, विकास सहायता कार्यक्रम, दृष्टिबिहीन परियोजना, बिद्यालय सुधार कार्यक्रम, दुग्ध तथा बाख्रा उत्पादन अभिवृद्धिको कार्यक्रम पनि आगामी आवको योजनामा समेटिएको छ । कफी किसान र व्यापारीका लागि बजार बिस्तारको अवसर, सुधारिएको कृषि, जलवायु तथा विपद् निवारण, सामुदायिक खानेपानी, परिवार नियोजन, हिमाली भेगका मानिसको क्षमता अभिवृद्धि, दीगो भाषा कार्यक्रमलगायत दर्जनौं कार्यक्रम स्वीकृत गरी आइएनजीओहरु सक्रिय हुँदैछन् ।