January 17, 2022, Monday
३ माघ २०७८, सोमबार

पाइपलाइनबाटै अब अमलेखगन्जमा पेट्रोल आयात गरिने

पाइपलाइनबाटै अब अमलेखगन्जमा पेट्रोल आयात गरिने

अमलेखगन्ज-मोतीहारी पेट्रोलियम पाइपलाइनबाट अब पेट्रोल पनि आयात गर्ने भएको छ । १५ महिनादेखि भारतबाट डिजेल आयात गरिरहेको निगमले अब पेट्रोल पनि ल्याउने तयारी गरेको हो ।
त्यसका लागि भारतीय आयल कर्पोरेसन (आइओसी) सँग छफल भइरहेको निगमले जनाएको छ । आइओसीले मोतीहारीमा भर्टिकल ट्यांक बनाएलगत्तै पाइपलाइनबाटै पेट्रोल आयात हुने निगमको अमलेखगन्जस्थित २ नम्बर प्रादेशिक कार्यालय प्रमुख भरत रेग्मीले बताए ।

Advertisement


रेग्मीका अनुसार पेट्रोल भण्डारणको लागि अमलेखगन्जमा ४२–४२ लाख लिटर क्षमताका थप दुई वटा पेट्रोल ट्यांक, ३०–३० लाख लिटर क्षमताका दुई वटा पानी ट्यांक, अत्याधुनिक प्रयोगशाला लगायतका संरचनाको निर्माण तयारी गरेको छ । यसको लागि निगमले पूर्वाधार निर्माणका लागि पानै २ अर्ब रुपैयाँ बजेट स्वीकृत गरेको छ । उत्र आयोजना सफल भएमा प्रतिघण्टा बढीमा ४ लाख लिटर पेट्रोल आयात गर्न सकिने छ । आईओसीले मोतीहारीमा ट्यांकलगायत बनाउने काम २०२१ अक्टोबरसम्म सक्ने लक्ष्य राखेको छ । यस अवधिमा अमलेखगन्जमा ८ हजार २ सय किलोलिटरको भण्डार पेट्रोल ट्यांक निर्माण थालिने छ ।

Advertisement

हाल अमलेखगन्जमा १९ लाख किलोलिटरका लागि पेट्रोल ट्यांक छन । तीमध्ये पाँच लाख लिटरका अन्डरग्राउन्ड ससाना ट्यांकी छन । त्यसबाट पाइपलाइनको तेल आयात गर्न मिल्दैन । जसले गर्दा थप ट्यांक निर्माण आवश्यक भएको र चाँडै बनाउँने तयारीमा रहेको छ ।

दुई दशकदेखि चर्चा सुरु भएको बहुप्रतीक्षित पेट्रोलियम परियोजना गत वर्ष भदौमा उद्घाटन भएको थियो । दुवै देशका प्रधानमन्त्रीले संयुक्त रूपमा स्विच थिचेर अमलेखगन्ज–मोतीहारी पेट्रोलियम पाइपलाइन शुभारम्भ गरेका थिए ।


पाइपलाइनमा तेल भित्र्याउने योजना सम्झौताको १५ वर्षपछि पूरा भएको थियो । भारततर्फ ३२.७ र नेपालतर्फ ३६.२ किमि रहेको पाइपलाइनको डाइमिटर १०.७५ इन्च छ । भित्री भाग १० इन्च छ । त्यही भागबाट डिजेल आयात भइरहेको छ । पाइपलाइनमा आईओसी र निगमको गरी ५ अर्ब १८ करोड रुपैयाँभन्दा बढी लगानी भएको छ ।

पाइपलाइन निर्माणको चर्चा सन् १९९६ बाटै सुरु भएको हो । तर सन् २००४ मा मात्र दुई देशबीच औपचारिक समझदारी भयो । तत्कालीन प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको भारत भ्रमणका क्रममा निगम र आईओसीबीच पेट्रोलियम पाइपलाइनसम्बन्धी समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर भएको हो । निगमका तर्फबाट तत्कालीन कार्यकारी निर्देशक उपेन्द्र कोइरालाले हस्ताक्षर गरेका थिए । पछि सुशील कोइराला प्रधानमन्त्री भएपछि भारतीय समकक्षी नरेन्द्र मोदीको पहलमा २०१५ अगस्ट २४ मा अर्को सम्झौता भएको थियो ।

तत्कालीन वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री सुनीलबहादुर थापा र भारतीय पेट्रोलियममन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानले त्यसमा हस्ताक्षर गरेका थिए २०७२ असोजमा संविधान जारी भएसँगै भारतको नाकाबन्दीपछि परियोजना फेरि अन्योलमा प¥यो । २०७३ चैत २४ मा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र भारतीय समकक्षी मोदीले पाइपलाइन बिछ्याउने कार्यको संयुक्त शिलान्यास गरेपछि पाइपलाइनबाट इन्धन  । पाइपलाइन परियोजना सन् २०२० मा सम्पन्न गर्ने सम्झौता थियो ।