August 4, 2021, Wednesday
२० श्रावण २०७८, बुधबार

वित्तीय अवस्था अध्यानै नगरी सेयर बजारमा लगानी, नब प्रबेसी उच्च जोखिममा

वित्तीय अवस्था अध्यानै नगरी सेयर बजारमा लगानी, नब प्रबेसी उच्च जोखिममा

काठमाडौँ, जेठ २९ गते ।
कोरोना महामारीका कारण भएको निषेधाज्ञाले अधिकांस क्षेत्रका अर्थतन्त्र खुम्चिएको छ । औधोगिक क्षेत्रमा उत्पादन धमाधम कटौति हुँदै आएको छ । राम्रोसँग संचालन भएका उद्योग धन्दामा समेत मूनाफको दर घट्दो छ । अर्थतन्त्रका चरहरु नकारात्मक भएको समय अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड मानिने शेयर बजार भने लगातार रुपमा उकालो लागेको छ । अझ आश्चर्य त के भने इतिहासमै लाभांस दिन नसकेका, सुशासनको कमी भएका र ठूलो परिमाणमा घाटामा गएका कम्पनीको समेत सेयर मूल्यमा उछाल आएको छ ।

लागनीका अन्य सम्पूर्ण क्षेत्र खुम्चिदा बिकल्पको रुपमा सेयर बजारमा प्रवेश गर्नेहरु विना अध्यान जथाभाबी लगानी गर्दा बजारमा जोखिम बढेर गएको छ । हल्लाको भरमा लगानी कर्ता कमजोर अवस्था रहेका क्षेत्रमा लगानी गर्दा जोखिम बढेर गएको हो ।

खानी खोला जलविद्युत कम्पनीको सेयर गत बर्ष ४५ रुपैया थियो । हाल यो बढेर बिहीवारसम्म २५० को हाराहारीमा आएको छ । आठ महिनको समयमा केले असर पार्ये र यस्को शेयर यतिका माथि पुग्यो ? अर्कोतीर ४६ करोड चुक्ता पूँजी रहेको यो कम्पनीको घाटा मात्रै ६६ करोड छ । यस्तो अवस्थामा यो कम्पनीको सेयर मूल्य बढनुको कारण के हो ? त्यस्को खोजी नै नगरी लगानी कर्ता अन्धाधुन्द लगानी गरिरहेका छन् । त्यस्तै आवु खोला, दिब्यश्वरी हाइड्रोपावर, नेश्नल हाइड्रोपावरदेखि अन्य थुप्रै जलविद्युत कम्पनीको शुशासन अवस्थादेखि मूनाफाको अवस्था कमजोर हुँदा पनि कम्पनीको शेयर मूल्य भने बढेको बढैछ ।

यतिमात्र होइन लामोसमयसम्म अदातलममा मुद्दा चलेको बर्षिक साधारण सभा समेत नभएको, मुनाफा समेत दिन नसकेको विशाल बजारको कम्पनी लिमिटेडको सेयर मूल्य पनि लगतार बढी रहेको छ । ति कम्पनी त उदाहरण मात्र हुन बजारमा इतिहासमै लाभांस दिन नसकेका, सुशासनको कमी भएका र ठूलो परिमाणमा घाटामा गएका कम्पनीको समेत सेयर मूल्यमा उछाल आएको छ ।

कतिपय निहित स्वार्थ बोकेका समूहले सेयरमा चलखेल गर्ने परम्परा नेपालमा मात्र नभएर विश्वभरीकै पुँजीबजारमा समेत चल्ने गर्दछ । जुन अवस्था हाल नेपालको बजारमा समेत रहेको छ । विश्वभरीनै हुने समान चलखेल भनेका इन्साइडर ट्रेडिङ, सेयर कर्नरीङ्ग र अफवाह फैलायर सेयर बजारमा चलखेल गरिएको जनकारहरु बताउँछन् । नेपाल धितोपत्र बोर्डले बजारमा चलखेल गर्नेहरुको अध्यान गरेर कारवाही गर्ने भनेपनि हालसम्म कुनैपनि कारवाही भएको छैन् । कारवाही नहुँदा बाजारमा चलखेल गर्नेहरु झन सकृय भएका छन् ।