May 28, 2022, Saturday
१४ जेष्ठ २०७९, शनिबार

बजारमा कालोबजारी भएको समय बैंकहरुले गरे सय किलो सुन आयात

बजारमा कालोबजारी भएको समय बैंकहरुले गरे सय किलो सुन आयात

तरलता अभावसँगै केन्द्रीय बैंकले सुनको आयातमा पनि कडाई गरेपछि नेपालमा कानूनी रुपमा जम्मा सय केजी मात्र सुन आयात भएको छ । बैंकर्स एशोसियसनले जनाएअनुसार डेढ महिनामा बैंकहरुले उक्त सुन आयात गरेका हुन् ।
बैंकर्स एशोशियसनले गत चैत २४ गतेदेखि सुनको आयात पुर्ण रुपमा रोकेको थियो । वैदेशिक मुद्रा संचितिमा दवाव परेको भन्दै सुन आयातमा कडाई गरेयता केही बैंकले पुनः सुन आयात सुचारु गरेका छन् । फागुनमा मात्रै केन्द्रीय बैंकले सुन आयातको कोटा २० केजीबाट घटाएर १० केजीमा झारेको थियो । त्यस यताको समय अधिकांश बैंकले सुन आयात गरेका थिएनन् । राष्ट्र बैंकको कोटा निर्धारणमा बैंकहरुले दैनिक १० केजी मात्रै सुन आयात गर्न पाइरहेका छन् । यसैको आधारमा अहिले ग्लोबल आइएमई बैंक र प्रभु बैंकले सुन आयात सुरु गरेका छन् । हाल नेपाली बैंकमा ३१ किलो सुन स्टकमा रहेको एशोसियसनले जनाएको छ ।

Advertisement

नेपाली बजारमा सुन अभाव भएसँगै कालोबजारी समेत बढेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकको प्रतिवन्धका कारण पछिल्लो समय नेपालमा सुन आयात ठप्प रह्यो । जसका कारण बिहेकै सिजनमा बजारमा सुनको हाहाकार मच्चियो । यस्तो बेलामा सुन पसलेहरुले नै तोकिएको मूल्यभन्दा बढीमा सुन किनिरहेका छन् । सुन पसलेहरुले बढी मूल्यमा किनेको सुनका गहना बनाउँदा उपभोक्तामाथि ज्याला र जर्तीका नाममा बढी भार थप्दै आएका छन् । यसको असर सिधै उपभोक्तालाई परेको छ ।

Advertisement

 

पछिल्लो समय राष्ट्र बैंकको निर्देशनका कारण सुन आयात नभएपछि बजारमा सुनको अभाव भएको छ । बैशाखको महिना यसै पनि धेरै बिहेको लगन भएको महिना हो । यहि बेलामा नेपाल राष्ट्र बैंकले सुनको आयात रोकिदिएको थियो । अघिल्ला बर्षहरुको बैशाख महिनामा दैनिक ३५ देखि ४० किलो सुनको माग हुन्थ्यो । यसपटक माग पनि त्यति थिएन तर, पनि सुनको अभाव भयो ।

 

चालु आर्थिक वर्षको नौ महिनामा सुन आयातका लागि मुलुकबाट रु २८ अर्ब ५४ करोडभन्दा बढी नेपाली रुपैयाँ बाहिरिएको छ । भन्सार विभागले सार्वजनिक गरेको चालु आव २०७८÷७९ को पहिलो नौ महिनाको विवरणानुसार सुन आयातका लागि नेपालबाट रु २८ अर्ब ५४ करोड ९० लाख चार हजार बाहिरिएको हो ।

 

तथ्याङ्कानुसार नौ महिनाको अवधिमा मुलुकमा चार हजार किलोग्रामभन्दा बढी सुन आयात भएको छ । सुनको आयातबाट सरकारले रु तीन अर्ब ४८ करोड तीन लाख ३० हजार बराबरको राजस्व सङ्कलन गरेको छ ।

सार्वजनिक विवरणानुसार नेपालमा मुख्य युनाइटेड अरब इमिरेट्स (युएई) र टर्कीबाट सुन भित्रिने गरेको देखिन्छ । चालु आवको पहिलो नौ महिनामा सबैभन्दा बढी युएईबाट सुन आयात भएको विभागको तथ्याङ्क छ । युएईबाट ३२ लाख ३३ हजार ग्राम सुन आयातका लागि रु २२ अर्ब ६२ करोड दुई लाख ५४ हजार बाहिरिएको छ भने सरकारले रु दुई अर्ब ७४ करोड ८० लाख ५४ हजार राजस्व सङ्कलन गरेको छ । युएईपछि टर्कीबाट रु पाँच अर्ब ९२ करोड ८७ लाख ५० हजार बराबरको आठ लाख ६१ हजार ५०० ग्राम सुन आयात भएको छ ।

 

केन्द्रीय बैंकले विलासिताका वस्तु आयातमा रोक लगाएका कारण सुन आयातमा यसको प्रत्यक्ष असर परेको छ । विभागका अनुसार पछिल्लो एक महिनामा ५० हजार ग्राम सुन आयात भएको छ । अहिले आयातमा कडाइ गरिए पनि अघिल्लो आवको तुलनामा चालु आवको नौ महिनाको सुनको आयात भने बढेको देखिन्छ । गत आवको चैत मसान्तसम्म दुई हजार ७६० किलोग्राम सुन आयात भएकामा चालु आवको सोही अवधिसम्म आयात करिब ४७ प्रतिशतले बढेर चार हजार किलोग्रामभन्दा बढी पुगेको देखिन्छ ।