नेपालमा लम्बिन थाल्यो विदेशी पर्यटकको बसाइ अवधि
नेपाल भ्रमणमा आउने विदेशी पर्यटकको बसाइ अवधि पछिल्लो वर्षहरूमा लम्बिँदै गएको देखिएको छ। संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयका अनुसार सन् २०२४ मा प्रतिपर्यटक सरदर बसाइ अवधि १३.३० दिन पुगेको छ। यो अवधि सन् २०२३ को तुलनामा ०.१० दिनले बढेको हो, जहाँ औसत बसाइ अवधि १३.२० दिन थियो। पछिल्लो तीन वर्षको तुलनामा सन् २०२४ को बसाइ अवधि उच्च छ, यद्यपि सन् २०२१ मा औसत बसाइ अवधि अझ बढी, १५.५० दिन थियो।
यो तथ्यांकमा स्थलमार्गबाट आएका भारतीय पर्यटकको संख्या समावेश गरिएको छैन। मन्त्रालयका अनुसार सन् २०२४ मा १ लाख २३ हजार ६११ जना पर्यटक स्थलमार्गबाट नेपाल आएका थिए भने १० लाख २३ हजार ९३७ जना हवाईमार्ग हुँदै भित्रिएका थिए। कुल ११ लाख ४७ हजार ५४८ जना पर्यटक सन् २०२४ मा नेपाल आएका छन्, जुन सन् २०२३ को तुलनामा १३.०७ प्रतिशतले बढी हो।
सन् २०२३ मा १० लाख १४ हजार ८८२ विदेशी पर्यटक नेपाल भित्रिएका थिए। डिसेम्बर महिनामा मात्रै करिब ९३ हजार पर्यटक आएको तथ्यांक छ। सन् २०२४ मा पर्यटक आगमन वृद्धिले सकारात्मक संकेत दिएको भए पनि यो अझै सरकारको लक्ष्य अनुसार भने पुगेको छैन। सरकारले सो वर्ष १२ लाख पर्यटक भित्र्याउने लक्ष्य लिएको थियो, जुन सन् २०१९ मा आएको हालसम्मकै उच्च ११ लाख ९७ हजार १९१ को आंकडालाई पार गर्ने आकांक्षा थियो।
सन् २०२४ मा युरोप र अमेरिकाबाट आउने पर्यटकको संख्या उल्लेखनीय रूपमा बढेको मन्त्रालयले जनाएको छ। तर, भारत र चीनबाट आउने पर्यटकको संख्या अपेक्षाअनुसार उत्साहजनक देखिएको छैन। कोभिडअघि भारतपछि सबैभन्दा धेरै पर्यटक पठाउने देश चीन भए पनि हाल अमेरिकाले दोस्रो स्थान ओगटेको छ र चीन तेस्रो स्थानमा झरेको छ।
सन् २०२४ मा महिनावार पर्यटक आगमन हेर्ने हो भने जनवरीमा ७९ हजार १ सय, फेब्रुअरीमा ९७ हजार ४२६, मार्चमा १ लाख २८ हजार १६७, अप्रिलमा १ लाख ११ हजार ३७६, मेमा ९० हजार २११, जुनमा ७६ हजार ७३६, जुलाईमा ६४ हजार ५९९, अगस्टमा ७२ हजार ७१७, सेप्टेम्बरमा ९६ हजार ३०५, अक्टोबरमा १ लाख २४ हजार ३९३, नोभेम्बरमा १ लाख १४ हजार ५०१ र डिसेम्बरमा अनुमानित रूपमा करिब ९३ हजार पर्यटक नेपाल घुम्न आएका थिए।
पर्यटन प्रवर्द्धनका दृष्टिले विदेशी पर्यटकको बसाइ अवधि लम्बिनु सकारात्मक संकेत मानिन्छ। यस्ता तथ्यांकले पर्यटन क्षेत्र पुनरुत्थान हुँदै गएको देखाए पनि पूर्वको जस्तो प्रगति हासिल गर्न अझै रणनीतिक सुधार आवश्यक देखिन्छ।
