सेयर कर्जातर्फ आकर्षित हुँदै बैंकहरू

कर्जा प्रवाह अन्य क्षेत्रहरूमा सुस्त भइरहेको बेला सेयर धितो कर्जा भने तीव्र गतिमा बढिरहेको देखिएको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकको तथ्यांक अनुसार, अघिल्लो आर्थिक वर्षको वैशाख मसान्तसम्म बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट ८५ अर्ब ९५ करोड रुपैयाँ सेयर धितो कर्जा प्रवाह भएको थियो। चालु आर्थिक वर्षको वैशाख मसान्तसम्ममा यो कर्जा १ खर्ब २५ अर्ब ५२ करोड रुपैयाँमा पुगेको छ, जसले करिब ४६ प्रतिशतको वृद्धि देखाउँछ।

यो वृद्धि सन्दर्भमा, लगानीकर्ताहरूले १५ करोड रुपैयाँको व्यक्तिगत कर्जा सीमा हटाउनुपर्ने सुझाव दिइरहेका छन्। अर्कोतर्फ, बैंक तथा वित्तीय संस्थाले भने संस्थागत रूपमा ४० प्रतिशत प्राथमिक पूँजीको सीमा नाघ्न नपाउने व्यवस्था यथावत छ। बैंकहरू भन्छन्, यदि संस्थागत सीमा लागू भइसकेको छ भने व्यक्तिगत सीमा हटाउनु उपयुक्त हुन्छ।

वाणिज्य बैंकहरूको हालको प्राथमिक पूँजी ५ खर्ब ६८ अर्ब रुपैयाँ रहेको छ। राष्ट्र बैंकको नियम अनुसार, बैंकहरूले कोर क्यापिटलको ४० प्रतिशतसम्म (२ खर्ब २७ अर्ब रुपैयाँ) सेयर धितोमा कर्जा दिन सक्छन्। हालसम्म १ खर्ब ३ अर्ब रुपैयाँ कर्जा दिइसकिएकोले अझै १ खर्ब २४ अर्ब रुपैयाँ कर्जा दिन सक्ने सम्भावना बाँकी छ।

तर पाँच वाणिज्य बैंक—नेपाल बैंक, नबिल, कुमारी, सिद्धार्थ र सिटिजन्स बैंकको सेयर कर्जा सीमा ३० प्रतिशत नाघिसकेको छ। यो स्थितिमा जोखिम व्यवस्थापनमा ध्यान दिनुपर्ने विश्लेषकहरूको धारणा छ।