पूर्वअर्थ सहायक मन्त्री तथा ज्योति ग्रुपका अध्यक्ष रुप ज्योतिसँग सम्बद्ध दुई कम्पनीको धितोमा रहेको चल तथा अचल सम्पत्ति प्रभु बैंकले लिलाम बिक्री गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएको छ। बैंकले शुक्रबार सार्वजनिक सूचना जारी गर्दै ऋण असुलीका लागि अन्तिम चरणको कारबाहीस्वरूप शिलबन्दी बोलपत्रमार्फत सम्पत्ति बिक्री गर्न इच्छुक व्यक्ति तथा संस्थालाई आवेदन दिन आह्वान गरेको हो।
बैंकका अनुसार सम्बन्धित ऋणी तथा जमानतकर्तालाई यसअघि पटक–पटक मौखिक र लिखित रूपमा कर्जा चुक्ता गर्न आग्रह गरिएको थियो। त्यसैगरी ३५ दिने र १५ दिने सार्वजनिक सूचना प्रकाशित गरेर पनि कर्जा राफसाफ गर्न पर्याप्त अवसर दिइएको थियो। तर तोकिएको अवधिसम्म ऋण भुक्तानी नभएपछि बैंकले अन्तिम विकल्पका रूपमा ७ दिने सूचना जारी गर्दै धितो सम्पत्ति लिलाम प्रक्रियामा लगेको जनाएको छ।
लिलामीमा समावेश गरिएका कम्पनीमध्ये पहिलो नर्थ फेस होटल प्रालि हो। यस कम्पनीका सञ्चालक तथा जमानतकर्ता स्वयं रुप ज्योति रहेका छन्। बैंकका अनुसार कम्पनीको धितोस्वरूप काठमाडौंको बुढानीलकण्ठ नगरपालिका क्षेत्रमा रहेका एक दर्जनभन्दा बढी कित्ता जग्गा तथा ती जग्गामा निर्मित सम्पूर्ण भौतिक संरचना लिलाम गरिनेछ।
सूचनामा ती सम्पत्ति ‘जे जस्तो अवस्थामा छन्, सोही अवस्थामा’ बिक्री गरिने स्पष्ट उल्लेख गरिएको छ। अर्थात् खरिदकर्ताले सम्पत्तिको वर्तमान भौतिक अवस्था स्वीकार गरी बोलपत्रमा सहभागी हुनुपर्नेछ। बैंकले सम्पत्तिको अवस्था, कानुनी प्रक्रिया तथा अन्य विवरण बुझेर मात्र बोलपत्र पेश गर्न इच्छुक पक्षलाई आग्रह गरेको छ।
लिलामी सूचीमा रहेको दोस्रो कम्पनी नेपाल जनरल मार्केटिङ प्रालि हो। यो कम्पनी विगतमा हिरो मोटरसाइकलको नेपालका लागि आधिकारिक वितरकका रूपमा परिचित थियो। यद्यपि हाल उक्त आधिकारिकता कायम छैन।
यस कम्पनीका जमानतकर्तामा रुप ज्योतिसँगै उनका छोरा अभिक ज्योति र छोरी सुरुची ज्योति पनि रहेका छन्। यसले कम्पनीको ऋण दायित्व पारिवारिक तहसम्म जोडिएको देखिन्छ।
नेपाल जनरल मार्केटिङ प्रालिको धितोमा ललितपुर महानगरपालिका–६ मा रहेको घरजग्गा, पर्सा जिल्लाको चोर्नी क्षेत्रमा रहेको ठूलो क्षेत्रफलको जग्गा, काठमाडौंको डिल्लीबजारमा रहेका विभिन्न कित्ता जग्गा तथा भवन र कलंकीस्थित घरजग्गा समावेश छन्। यसबाहेक कम्पनीको मौज्दात तथा चालु सम्पत्तिमाथि रहेको हाइपोथिकेशन सुरक्षणलाई समेत बैंकले लिलामी प्रक्रियामा समावेश गरेको छ। यसबाट बैंकको असुली प्रक्रिया केवल स्थिर सम्पत्तिमा सीमित नभई व्यवसायसँग सम्बन्धित अन्य सुरक्षणसम्म विस्तार भएको देखिन्छ।
प्रभु बैंकले सार्वजनिक गरेको सूचनाअनुसार इच्छुक बोलपत्रदाताले सूचना प्रकाशित भएको मितिले सात दिनभित्र अर्थात् साउन १४ गते कार्यालय समयभित्र काठमाडौंको बबरमहलस्थित बैंकको प्रधान कार्यालयमा शिलबन्दी बोलपत्र बुझाउनुपर्नेछ। प्राप्त भएका बोलपत्रहरू साउन १५ गते दिउँसो १ बजे सम्बन्धित सरोकारवालाको उपस्थितिमा खोलिने बैंकले जनाएको छ। बैंकका अनुसार यस प्रक्रियाबाट पारदर्शिता र प्रतिस्पर्धात्मक प्रणालीलाई सुनिश्चित गर्ने प्रयास गरिएको छ।
बोलपत्र फाराम, लिलामीसम्बन्धी सर्त तथा आवश्यक कागजातहरू बैंकको कर्जा असुली विभागबाट प्राप्त गर्न सकिने उल्लेख गरिएको छ। इच्छुक पक्षले सम्पत्तिको निरीक्षण गरी आवश्यक कानुनी तथा प्राविधिक जानकारी लिएपछि मात्र बोलपत्रमा सहभागी हुन बैंकले सुझाव दिएको छ।
बैंकले अर्को महत्त्वपूर्ण सर्त पनि सार्वजनिक गरेको छ। लिलामीबाट प्राप्त रकमले बैंकको सम्पूर्ण साँवा, ब्याज, हर्जाना तथा अन्य दायित्व पूर्ण रूपमा असुल हुन नसकेमा प्रचलित कानुनअनुसार ऋणी तथा जमानतकर्ताको अन्य व्यक्तिगत सम्पत्तिबाट समेत बाँकी रकम असुल गरिने चेतावनी सूचनामा दिइएको छ। यसले लिलामीपछि पनि ऋण दायित्व स्वतः समाप्त नहुने स्पष्ट पार्छ।
त्यसैगरी, लिलामीमार्फत सम्पत्ति खरिद गर्ने पक्षले नामसारी शुल्क, सरकारी राजस्व, लाभकर तथा अन्य कानुनी दस्तुर आफैं व्यहोर्नुपर्ने बैंकले जनाएको छ। त्यसैले बोलपत्र पेश गर्नुअघि सम्पूर्ण आर्थिक तथा कानुनी दायित्वको अध्ययन गर्न बैंकले इच्छुक खरिदकर्तालाई आग्रह गरेको छ।
बैंकिङ क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार पछिल्लो समय निष्क्रिय कर्जाको दबाब बढ्दै जाँदा बैंकहरूले धितो सम्पत्ति लिलाममार्फत कर्जा असुलीलाई तीव्र बनाएका छन्। नियामकीय व्यवस्था तथा निक्षेपकर्ताको रकम सुरक्षित राख्ने दायित्वका कारण बैंकहरू ऋण असुलीमा थप सक्रिय बनेका हुन्।
