वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागले बजार अनुगमनलाई निरन्तरता दिँदै काठमाडौं उपत्यकाका दुई व्यावसायिक फर्मलाई जरिवाना गरेको छ। उपभोक्ताको अधिकार संरक्षण, बजारमा हुने अनियमितता नियन्त्रण तथा कानुनको प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्ने उद्देश्यले गरिएको नियमित अनुगमनका क्रममा विभिन्न कमजोरी भेटिएपछि विभागले कारबाही अघि बढाएको हो।
विभागका अनुसार सोमबार काठमाडौं र ललितपुरका विभिन्न व्यापारिक प्रतिष्ठानमा गरिएको स्थलगत निरीक्षणका क्रममा केही व्यवसायले उपभोक्ता संरक्षणसम्बन्धी कानुनी व्यवस्था पालना नगरेको पाइएपछि आर्थिक जरिवाना गरिएको हो। ललितपुर महानगरपालिका–२ इमाडोलस्थित इभ कलेक्सनलाई १० हजार रुपैयाँ तथा काठमाडौं महानगरपालिका–३२ सुविधानगरस्थित स्टोर अमिसालाई पाँच हजार रुपैयाँ जरिवाना गरिएको विभागले जनाएको छ।
विभागले दुवै फर्ममाथि उपभोक्ता संरक्षण ऐन, २०७५ मा रहेको व्यवस्थाअनुसार कारबाही गरिएको स्पष्ट पारेको छ। निरीक्षणका क्रममा देखिएका कमजोरी र कानुन उल्लङ्घनका आधारमा जरिवाना गरिएको विभागको भनाइ छ। यद्यपि ती प्रतिष्ठानमा देखिएका विशिष्ट त्रुटिबारे विभागले विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरेको छैन।
यसैबीच, अनुगमनमा समेटिएका अन्य आठ वटा फर्मलाई भने तत्काल जरिवाना नगरी सुधारात्मक निर्देशन दिइएको छ। विभागका अनुसार ती व्यवसायलाई कानुनअनुसार आफ्नो सेवा, कारोबार र व्यवस्थापनमा आवश्यक सुधार गर्न निश्चित निर्देशन दिइएको हो। भविष्यमा पनि त्यस्ता कमजोरी दोहोरिएमा थप कडा कानुनी कारबाही हुन सक्ने चेतावनीसमेत विभागले दिएको छ।
सोमबारको अनुगमन अभियानमा जम्मा १० वटा व्यापारिक प्रतिष्ठानको निरीक्षण गरिएको थियो। बजारमा बिक्री हुने वस्तुको गुणस्तर, मूल्यसूचीको व्यवस्था, उपभोग्य वस्तुको विवरण, बिलिङ प्रणाली, लेबलिङ तथा उपभोक्तालाई उपलब्ध गराइने सेवाको अवस्थालगायत पक्षको अध्ययन गरिएको विभागले जनाएको छ।
विभागले बजार अनुगमनका क्रममा उपभोक्ता अधिकारका क्षेत्रमा काम गर्ने प्रतिनिधिहरूको समेत सहभागिता रहेको जानकारी दिएको छ। सरोकारवाला पक्षको उपस्थितिमा गरिएको निरीक्षणले अनुगमनलाई थप पारदर्शी, निष्पक्ष र प्रभावकारी बनाउन सहयोग पुगेको विभागको विश्वास छ।
वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागले बजारमा निष्पक्ष व्यापारिक वातावरण कायम गर्न नियमित रूपमा यस्ता निरीक्षण अभियान सञ्चालन गर्दै आएको छ। विभागका अनुसार उपभोक्तालाई गुणस्तरीय वस्तु तथा सेवा उपलब्ध गराउने, व्यवसायीलाई कानुनी दायराभित्र राख्ने तथा अनुचित व्यापारिक अभ्यास नियन्त्रण गर्ने उद्देश्यले अनुगमनलाई निरन्तरता दिइनेछ।
विभागले सबै व्यवसायीलाई उपभोक्ता संरक्षण ऐन, २०७५ तथा उपभोक्ता संरक्षण नियमावली, २०७६ को पूर्ण पालना गर्न आग्रह गरेको छ। कानुनअनुसार मूल्यसूची प्रदर्शन, बिल उपलब्ध गराउने व्यवस्था, गुणस्तरीय वस्तुको बिक्री तथा उपभोक्तामैत्री सेवा सुनिश्चित गर्नुपर्ने दायित्व व्यवसायीको रहेको विभागले स्मरण गराएको छ।
साथै, बजारमा कुनै प्रकारको ठगी, कालोबजारी, भ्रामक सूचना, गुणस्तरहीन वस्तुको बिक्री वा अन्य उपभोक्तामाथि असर पर्ने गतिविधि देखिएमा सम्बन्धित निकायमा जानकारी गराउन पनि विभागले सर्वसाधारणलाई अनुरोध गरेको छ। विभागका अनुसार नियमित अनुगमन, कानुनी कारबाही र सुधारात्मक निर्देशनमार्फत बजारलाई थप व्यवस्थित, पारदर्शी र उपभोक्तामैत्री बनाउने अभियान आगामी दिनमा पनि निरन्तर सञ्चालन हुनेछ।
