नेपाल आयल निगमले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य पुनः बढाएको छ। निगम सञ्चालक समितिको निर्णयअनुसार आइतबार राति १२ बजेदेखि लागू हुने गरी पेट्रोल, डिजेल, मट्टितेल तथा हवाई इन्धनको नयाँ खुद्रा मूल्य निर्धारण गरिएको हो। भारतीय आयल कर्पोरेसन (आईओसी) ले ३१ जुलाई २०२६ मा पठाएको नयाँ खरिद मूल्यका आधारमा मूल्य समायोजन गरिएको निगमले जनाएको छ।
नयाँ मूल्यसूचीअनुसार पेट्रोलको मूल्य प्रतिलिटर ३ रुपैयाँले वृद्धि भई काठमाडौं, पोखरा र दिपायल क्षेत्रमा २०० रुपैयाँ पुगेको छ। डिजेल र मट्टितेलको मूल्य प्रतिलिटर ५ रुपैयाँले बढेर यी क्षेत्रमै २०० रुपैयाँ कायम भएको छ। सुर्खेत र दाङमा पेट्रोल तथा डिजेल प्रतिलिटर १९९ रुपैयाँमा बिक्री हुनेछ भने चारआली, विराटनगर, जनकपुर, अमलेखगञ्ज, भलवारी, धनगढी र वीरगञ्जमा १९७ रुपैयाँ ५० पैसामा उपलब्ध हुनेछ। यद्यपि खाना पकाउने एलपी ग्यासको मूल्य भने हाललाई यथावत् राखिएको छ।
निगमका अनुसार भारतीय आयल कर्पोरेसनबाट प्राप्त नयाँ खरिद मूल्यमा पेट्रोल प्रतिलिटर २० रुपैयाँ १९ पैसा, डिजेल ३९ रुपैयाँ ६७ पैसा तथा हवाई इन्धन प्रतिलिटर १९ रुपैयाँ ६ पैसा महँगो भएर आएको छ। यही कारण स्वचालित मूल्य प्रणालीअनुसार खुद्रा मूल्य समायोजन गर्नुपरेको निगमको भनाइ छ। आन्तरिक हवाई इन्धनमा प्रतिलिटर २० रुपैयाँ र अन्तर्राष्ट्रिय हवाई इन्धनमा प्रतिकिलोलिटर १३१ अमेरिकी डलर वृद्धि गरिएको छ।
निगमले मूल्य वृद्धि गरे पनि अझै आर्थिक दबाब कायमै रहेको जनाएको छ। नयाँ मूल्य लागू भएपछि पनि निगमलाई पाक्षिक रूपमा करिब १ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँ घाटा हुने अनुमान गरिएको छ। विशेषगरी डिजेल, एलपी ग्यास तथा हवाई इन्धनमा आयात लागत उच्च रहेकाले निगमले अपेक्षित नाफा कमाउन नसकेको जनाएको छ।
गत जुलाईको सुरुवातमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य घटेपछि नेपाल आयल निगमले पेट्रोलमा प्रतिलिटर २० रुपैयाँ, डिजेल–मट्टितेलमा ३० रुपैयाँ तथा एलपी ग्यासमा प्रति सिलिन्डर १०० रुपैयाँसम्म मूल्य घटाएको थियो। तर पछिल्ला दिनमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पुनः मूल्य बढ्नुका साथै भारतीय आयल कर्पोरेसनबाट प्राप्त नयाँ खरिद मूल्य महँगो आएपछि नेपालमा पनि इन्धनको मूल्य बढाइएको हो।
मूल्यवृद्धिसँगै सार्वजनिक यातायात, ढुवानी, हवाई सेवा तथा दैनिक उपभोग्य वस्तुको मूल्यमा समेत दबाब पर्ने अनुमान गरिएको छ। उपभोक्ता अधिकारकर्मीहरूले निगमलाई मूल्य समायोजनसँगै पारदर्शी लागत विवरण सार्वजनिक गर्न र सरकारलाई पेट्रोलियम पदार्थमा लगाइने कर संरचनाको पुनरावलोकन गर्न आग्रह गरेका छन्। आर्थिक विश्लेषकहरूले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य स्थिर नभएसम्म नेपालमा इन्धनको मूल्यमा उतारचढाव जारी रहने बताएका छन्।
