प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको निमन्त्रणामा आगामी नोभेम्बर २२ र २३ (मंसिर ६ र ७) गते भारतको दुईदिने राजकीय भ्रमणमा जाने भएका छन्। भ्रमणका क्रममा नेपाल र भारतबीच लामो समयदेखि छलफल हुँदै आएका विभिन्न द्विपक्षीय विषयलाई अघि बढाउने तयारी गरिएको छ। विशेषगरी नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय हवाई सम्पर्क विस्तारका लागि भारतीय हवाई क्षेत्र प्रयोग गरी थप हवाई प्रवेश मार्ग उपलब्ध गराउने विषयलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ।
भ्रमणको निर्धारित कार्यतालिकाअनुसार प्रधानमन्त्री शाह नेतृत्वको नेपाली प्रतिनिधिमण्डल नोभेम्बर २२ मा भारतको राजधानी नयाँदिल्ली पुग्नेछ। दुई देशबीच उच्चस्तरीय भेटवार्ता तथा छलफल सम्पन्न गरेपछि नेपाली टोली नोभेम्बर २३ मा स्वदेश फर्कने कार्यक्रम रहेको छ।
भ्रमणका क्रममा प्रधानमन्त्री शाह र भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीबीच करिब ३० मिनेट एक्लाएक्लै भेटवार्ता हुने तय भएको छ। त्यसपछि दुवै देशका प्रतिनिधिमण्डल सहभागी हुने औपचारिक द्विपक्षीय वार्ता सञ्चालन हुनेछ। भ्रमणको तयारीमा संलग्न एक अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै सार्वजनिक समाचारअनुसार भेटवार्तामा नेपाल–भारत सम्बन्धका विभिन्न पक्षबारे छलफल हुनेछ।
दुई प्रधानमन्त्रीबीच हुने छलफलमा आर्थिक सहयोग, पूर्वाधार विकास, हवाई कनेक्टिभिटी र आपसी हितसँग सम्बन्धित विषयले प्राथमिकता पाउने अपेक्षा गरिएको छ। विशेषगरी नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय उडानलाई सहज बनाउने विषयमा भारतसँग ठोस सहमति जुटाउने नेपालको प्रयास रहनेछ।
नेपालले लामो समयदेखि भारतीय हवाई क्षेत्र हुँदै थप हवाई प्रवेश मार्ग उपलब्ध गराउन भारतसँग आग्रह गर्दै आएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय उडानका लागि उपयुक्त हवाई मार्गको अभाव हुँदा नेपाली विमानस्थलको पूर्ण क्षमतामा उपयोग गर्न कठिनाइ भइरहेको नेपालको बुझाइ छ। विशेषगरी भैरहवास्थित गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको व्यावसायिक सञ्चालन तथा अन्तर्राष्ट्रिय उडान विस्तारका लागि थप हवाई मार्ग आवश्यक रहेको विषय उठ्दै आएको छ।
भारतबाट थप हवाई प्रवेश मार्ग उपलब्ध भएमा नेपालबाट हुने अन्तर्राष्ट्रिय उडानको दूरी र समय घटाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। यसले हवाई सेवा सञ्चालनलाई सहज बनाउनुका साथै पर्यटन प्रवर्द्धन र आर्थिक गतिविधि विस्तारमा समेत सकारात्मक प्रभाव पार्न सक्छ।
त्यस्तै, भ्रमणका क्रममा आर्थिक सहयोग तथा नेपाल–भारतबीच जारी विभिन्न परियोजनाका विषयमा पनि छलफल हुने सम्भावना छ। दुई देशबीच व्यापार, पारवहन, ऊर्जा, पूर्वाधार र विकास सहकार्यका क्षेत्रमा देखिएका समस्या समाधानका विषयसमेत वार्तामा उठ्न सक्नेछन्।
प्रधानमन्त्री शाहको भारत भ्रमणलाई दुई देशबीचको सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउने अवसरका रूपमा हेरिएको छ। पछिल्लो समय नेपाल र भारतबीच विभिन्न राजनीतिक, आर्थिक तथा पूर्वाधारसम्बन्धी विषयमा निरन्तर संवाद हुँदै आएको छ।
यो भ्रमण नेपाली प्रधानमन्त्रीहरूको भारतमा हुने राजकीय भ्रमणको पछिल्लो शृङ्खला हो। यसअघि पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले सन् २०१६ र २०१८ मा भारतको राजकीय भ्रमण गरेका थिए। त्यस्तै, पुष्पकमल दाहालले सन् २०१६ र शेरबहादुर देउवाले सन् २०१७ मा भारतको राजकीय भ्रमण गरेका थिए।



