कपिलवस्तुको तौलिहवा क्षेत्रमा रहेको एनआईएमबी बैंक शाखामा कार्यरत एक कर्मचारी ग्राहकको खाताबाट ठूलो रकम अनधिकृत रूपमा ट्रान्सफर गरेको आरोपमा कारागार चलान भएका छन्। उच्च अदालत तुलसीपुरको बुटवल इजलासले बैंक कर्मचारी रिसभ कार्कीलाई धरौटी रकम बुझाउन आदेश दिए पनि तोकिएको रकम बुझाउन नसकेपछि उनलाई जेल पठाइएको हो।
प्रहरीका अनुसार कार्कीमाथि बैंकका ग्राहकहरूको खाताबाट करिब १ करोड ६५ लाख रुपैयाँ आफ्नो नियन्त्रणमा रहेको खातामा सारेको आरोप लागेको छ। अनुसन्धानबाट उनले मोबाइल बैंकिङ प्रणाली र कनेक्ट आईपीएसको प्रयोग गरेर रकम स्थानान्तरण गरेको देखिएको जनाइएको छ। विशेष कुरा के भने, उनले रकम ट्रान्सफर गर्दा ग्राहकलाई सामान्यतया जाने मोबाइल सन्देश वा ट्रान्सफर अलर्ट समेत नजाने व्यवस्था मिलाएको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट खुलेको प्रहरीले जनाएको छ।
उच्च अदालत तुलसीपुर बुटवल इजलासका न्यायाधीश रमेश ढकाल र चन्द्रमणि ज्ञवालीको संयुक्त इजलासले बिहीबार कार्कीलाई ५० लाख रुपैयाँ धरौटीमा रिहा गर्न सकिने आदेश दिएको थियो। तर उनले अदालतले तोकेको धरौटी रकम बुझाउन नसकेपछि कारागार पठाउने प्रक्रिया अघि बढाइएको हो। जिल्ला प्रहरी कार्यालयका अनुसार अदालतको आदेशपछि उनलाई सम्बन्धित कारागारमा पठाइएको छ।
यो घटना सार्वजनिक भएपछि बैंकिङ क्षेत्रको सुरक्षा प्रणालीमाथि समेत प्रश्न उठेको छ। ग्राहकको खाताबाट यति ठूलो रकम ट्रान्सफर हुँदा लामो समयसम्म जानकारी नपाउनु र सूचना प्रणाली निष्क्रिय पारिएको आरोपले बैंकिङ सुरक्षाको कमजोरी उजागर गरेको विश्लेषण गरिएको छ।
प्रहरीले घटनाको अनुसन्धान करिब डेढ महिनासम्म गरेको थियो। अनुसन्धानका क्रममा बैंकिङ कारोबारका विवरण, डिजिटल ट्रान्जेक्सन र खातासम्बन्धी रेकर्डहरू अध्ययन गरिएको बताइएको छ। त्यसपछि पर्याप्त प्रमाण संकलन गरी कार्कीलाई अदालतमा उपस्थित गराइएको थियो।
कार्कीलाई चैत महिनाको पहिलो साता इलाका प्रहरी कार्यालय पकडीको टोलीले पक्राउ गरेको थियो। पक्राउपछि उनीमाथि बैंकिङ कसुर, विश्वासघात तथा अनधिकृत आर्थिक कारोबारसम्बन्धी आरोपमा अनुसन्धान अघि बढाइएको थियो। प्रहरी स्रोतका अनुसार घटनामा अन्य व्यक्तिको संलग्नता छ वा छैन भन्ने विषयमा समेत थप अनुसन्धान जारी रहेको छ।
यस घटनाले डिजिटल बैंकिङ प्रयोग गर्दा सुरक्षा सतर्कताको आवश्यकता थप बढाएको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा मोबाइल बैंकिङ, कनेक्ट आईपीएस र अनलाइन कारोबारको प्रयोग तीव्र रूपमा बढे पनि त्यससँगै साइबर अपराध र आर्थिक हिनामिनाका घटना पनि बढिरहेका छन्। विशेषज्ञहरूले बैंकहरूले आन्तरिक निगरानी प्रणाली अझ बलियो बनाउनुपर्ने सुझाव दिएका छन्।
बैंकिङ क्षेत्रप्रति आम नागरिकको विश्वास कायम राख्न यस्ता घटनामा छिटो र निष्पक्ष अनुसन्धान आवश्यक रहेको जानकारहरू बताउँछन्। ग्राहकको रकम सुरक्षामा लापरवाही भएमा सम्पूर्ण वित्तीय प्रणालीमै नकारात्मक असर पर्न सक्ने भएकाले बैंकहरूले कर्मचारी निगरानी, डिजिटल सुरक्षा र पारदर्शितामा विशेष ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता औंल्याइएको छ।
