खाना पकाउने ग्यासमा कृत्रिम अभाव सिर्जना गरी कालोबजारी भइरहेको सूचनापछि सरकारले काठमाडौं उपत्यकाका विभिन्न ग्यास डिपो तथा बिक्री केन्द्रमा निगरानी बढाएको छ। गृह मन्त्रालय र उद्योग मन्त्रालयको समन्वयमा आइतबार बिहानैदेखि सादा पोसाकका प्रहरी परिचालन गरी ग्यासको आपूर्ति, बिक्री तथा मूल्यबारे अनुगमन थालिएको हो।
भारतबाट ग्यास आयातमा कुनै समस्या नरहेको अवस्थामा बजारमा अचानक अभाव देखिन थालेपछि उद्योग मन्त्रालयमा उपभोक्ता तथा विभिन्न स्रोतबाट लगातार गुनासो र सूचना आउन थालेका थिए। आयात तथा आपूर्ति प्रणालीमा समस्या नभए पनि बजारमा ग्यास अभाव भएको भन्दै उपभोक्ताले ग्यास पाउन कठिनाइ भोग्न थालेपछि सरकारले यसलाई गम्भीर रूपमा लिएको हो।
उद्योग मन्त्रालयका अनुसार ग्यासको आपूर्ति सहज हुँदाहुँदै पनि केही व्यवसायीले कृत्रिम अभाव सिर्जना गरेको, ग्यास लुकाएको वा उपभोक्तालाई तोकिएको मूल्यभन्दा बढी रकम तिर्न बाध्य पारेको हुन सक्ने आशंकामा निगरानी बढाइएको हो।
अनुगमनका क्रममा सादा पोसाकमा खटिएका प्रहरीले ग्यास डिपोमा उपलब्ध मौज्दात, बिक्रीको अवस्था, मूल्य तथा आपूर्तिसम्बन्धी गतिविधिबारे जानकारी संकलन गर्नेछन्। ग्यासको वास्तविक अभाव हो वा व्यवसायीले कृत्रिम रूपमा अभाव सिर्जना गरेका हुन् भन्ने विषयमा समेत निगरानी केन्द्रित गरिएको बताइएको छ।
सरकारले ग्यास लुकाउने, बजारमा कृत्रिम अभाव सिर्जना गर्ने, तोकिएको मूल्यभन्दा बढीमा बिक्री गर्ने वा अन्य कुनै माध्यमबाट कालोबजारी गर्ने गतिविधि फेला परे तत्काल कारबाही गर्ने जनाएको छ। उपभोक्तालाई असहज हुने गरी ग्यासको आपूर्ति रोक्ने वा मूल्य बढाउने प्रयासलाई सरकारले स्वीकार्य नहुने स्पष्ट पारेको छ।
काठमाडौं उपत्यकामा भइरहेको अनुगमनबाट प्राप्त सूचना तथा तथ्यका आधारमा आवश्यक परे निगरानीको दायरा अन्य जिल्लामा समेत विस्तार गरिने गृह मन्त्रालयले जनाएको छ। त्यसका लागि उपत्यकाबाहिर रहेका ग्यास डिपो तथा बिक्री केन्द्रमा समेत सादा पोसाकका प्रहरी परिचालन गरी बजारको अवस्था बुझ्ने तयारी गरिएको छ।
सरकारले ग्यासको आयातमा समस्या नरहेको र आपूर्ति पनि सहज रहेको अवस्थामा बजारमा अभाव देखिनु स्वाभाविक नभएको जनाएको छ। त्यसैले आपूर्ति शृंखलाको कुनै तहमा ग्यास रोकिएको वा उपभोक्तामाझ कृत्रिम अभावको अवस्था सिर्जना गरिएको भए त्यसको पहिचान गरी कारबाही गर्ने तयारी गरिएको हो।
ग्यासजस्तो दैनिक उपभोग्य अत्यावश्यक वस्तुको अभाव र मूल्यवृद्धिले प्रत्यक्ष रूपमा सर्वसाधारणलाई असर गर्ने भएकाले सरकारले अनुगमनलाई थप प्रभावकारी बनाउने संकेत गरेको छ। बजारमा कालोबजारी तथा कृत्रिम अभाव नियन्त्रण गर्न सम्बन्धित निकायबीच समन्वय बढाउने र आवश्यकताअनुसार थप कडाइ गर्ने तयारीसमेत भइरहेको छ।
सरकारले उपभोक्तालाई सहज रूपमा ग्यास उपलब्ध गराउने उद्देश्यले बजारको अवस्थामाथि निरन्तर निगरानी राख्ने जनाएको छ। अनुगमनका क्रममा गैरकानुनी गतिविधि भेटिए तत्काल कारबाही गरिने भएकाले ग्यासको बिक्री तथा वितरणमा संलग्न व्यवसायीलाई प्रचलित मूल्य र नियम पालना गर्नसमेत सचेत गराइएको छ।
