चीनको दक्षिण–पश्चिमी स्वशासित क्षेत्र तिब्बतस्थित नेपाल–चीन सीमा नजिक रहेको केरुङ क्षेत्रमा पहिरोका कारण बनेको कृत्रिम ताल पूर्ण रूपमा रित्तिएको छ। चिनियाँ सञ्चारमाध्यम सीजीटीएनका अनुसार स्थानीय अधिकारीहरूले मंगलबार उक्त तालको पानी सुरक्षित रूपमा निकास भइसकेको र सम्भावित बाढीको जोखिम नियन्त्रणमा आइसकेको जानकारी दिएका छन्।
गत साता केरुङ नाकाभन्दा माथिल्लो क्षेत्रमा लगातार गएको भीषण पहिरोले नदीको प्राकृतिक बहाव अवरुद्ध बनाएको थियो। पहिरोका कारण नदी थुनिएपछि त्यहाँ ठूलो मात्रामा पानी जमेर कृत्रिम ताल बनेको थियो। यसले तल्लो तटीय क्षेत्रमा अचानक बाढी आउन सक्ने खतरा बढाएको थियो। विशेषगरी नेपालतर्फका रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र चितवन जिल्लाका भोटेकोशी तथा त्रिशूली नदी किनारमा बसोबास गर्ने नागरिकहरू सम्भावित जोखिमका कारण त्रसित बनेका थिए।
चिनियाँ अधिकारीहरूका अनुसार तालको अवस्थाबारे निरन्तर निगरानी गरिएको थियो। प्राविधिक टोलीले पानीको बहाव, पहिरोको स्थायित्व तथा सम्भावित जोखिमको नियमित मूल्याङ्कन गर्दै आवश्यक व्यवस्थापन गरेको थियो। पानीले क्रमशः आफ्नो प्राकृतिक निकास मार्ग बनाउँदै गएपछि तालमा जम्मा भएको पानी सुरक्षित रूपमा बाहिरिएको र हाल ताल पूर्ण रूपमा खाली भएको जनाइएको छ।
ताल रित्तिएसँगै नदीको बहाव पुनः सामान्य अवस्थामा फर्किन थालेको छ। अधिकारीहरूले तत्कालका लागि ताल फुटेर ठूलो बाढी आउने खतरा टरेको बताएका छन्। यसले नेपाल र चीन दुवैतर्फका स्थानीय बासिन्दालाई ठूलो राहत मिलेको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार केरुङमा बनेको उक्त ताल समयमै सुरक्षित रूपमा खाली हुनु अत्यन्त महत्वपूर्ण घटना हो। नेपालतर्फ रसुवागढी क्षेत्र तथा आसपासका स्थानहरू यसअघि नै बाढी र पहिरोबाट प्रभावित भइसकेका छन्। यस्तो अवस्थामा यदि थुनिएको ताल एक्कासि फुटेको भए तल्लो तटीय क्षेत्रमा ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षति हुन सक्ने सम्भावना थियो। त्यसैले ताल रित्तिनुलाई सम्भावित महाविपद् टारिएको घटनाका रूपमा हेरिएको छ।
यद्यपि मनसुन अझै सक्रिय रहेकाले जोखिम पूर्ण रूपमा समाप्त नभएको विज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन्। लगातार वर्षा भइरहेका कारण पहाडी भूभाग कमजोर अवस्थामा रहेको र थप पहिरो जाने सम्भावना कायम रहेको उनीहरूको भनाइ छ। यसै कारण सुरक्षा निकाय तथा स्थानीय प्रशासनले नदी किनारका बासिन्दालाई केही समय अझै सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन्।
यस घटनाले सीमावर्ती क्षेत्रमा उत्पन्न हुने प्राकृतिक विपद् व्यवस्थापनका लागि नेपाल र चीनबीचको समन्वय, सूचना आदानप्रदान तथा प्राविधिक सहकार्यको महत्त्वलाई पुनः उजागर गरेको छ। समयमै प्राप्त जानकारी र निगरानीका कारण जोखिमको आकलन गर्न तथा आवश्यक तयारी गर्न सहज भएको सम्बन्धित निकायहरूको भनाइ छ।
यसैबीच चिनियाँ पक्षले केरुङ क्षेत्रमा पहिरोका कारण अवरुद्ध भएका सडक तथा पूर्वाधार पुनः सञ्चालनमा ल्याउने कार्यलाई तीव्रता दिएको छ। पहिरो हटाउने, यातायात सञ्जाल पुनःस्थापना गर्ने तथा प्रभावित क्षेत्रलाई सुरक्षित बनाउने कामलाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाइएको जनाइएको छ।
