रसुवाको भोटेकोसी नदीमा आएको भीषण बाढीले घरसँगै परिवारको आशा पनि बगाइदिएको थियो। बाढी आएको आठ दिनसम्म कुनै खबर नआएपछि नुवाकोटको विदुर नगरपालिका–१० की ६४ वर्षीया चण्डिका श्रेष्ठ अब जीवित नरहेको परिवारले निष्कर्ष निकालिसकेको थियो। आफन्तले जति खोज्दा पनि उनको कुनै अत्तोपत्तो थिएन। अन्ततः परिवारले कुशको शव बनाएर धार्मिक विधिअनुसार काजकिरिया सुरु गर्यो।
तर, परिवारले मृत्युलाई स्वीकार गर्दै अन्तिम संस्कारको प्रक्रिया अघि बढाइरहेकै बेला घटनाले अप्रत्याशित मोड लियो। बाढी आएको ११औँ दिन शनिबार चण्डिका जीवितै फेला परिन्। त्यो खबर परिवारका लागि विश्वास गर्नै कठिन हुने खालको थियो।
बेत्रावती बजारस्थित बाढी र लेदोले पुरिएको एउटा चारतले घरको माथिल्लो तलाबाट उनलाई उद्धार गरिएको हो। सशस्त्र प्रहरी बलका प्रहरी निरीक्षक सुमन विकको कमान्डमा खटिएको टोलीले घरभित्र खोजी गर्ने क्रममा चण्डिकालाई फेला पारेको थियो। उनी घरको चौथो तलामा लेदोमा आधा शरीर पुरिएको अवस्थामा थिइन्।
घर बाढीको भेलले पुरिएपछि बाहिरबाट हेर्दा त्यहाँ कोही जीवित रहेको अनुमान गर्नसमेत कठिन थियो। तर, चण्डिकाले कमजोर स्वरमा गुहार मागेपछि उद्धारकर्ताको ध्यान त्यतातर्फ पुगेको थियो। त्यसपछि सुरक्षाकर्मीले लेदो, हिलो र गेग्रान हटाउँदै घरभित्र प्रवेश गरेर खोजी तीव्र पारे।
अन्ततः उनी अत्यन्तै कमजोर र अर्धचेत अवस्थामा भेटिइन्। ११ दिनसम्म बाढीले पुरिएको संरचनाभित्र रहेर पनि उनी जीवित रहेको देखेपछि उद्धारकर्तासमेत आश्चर्यमा परे। घरबाट बाहिर निकालिएपछि उद्धारकर्ताले उनलाई पानी खुवाएका थिए। चण्डिकाले पानी पिएपछि उद्धारस्थलमा उपस्थित सुरक्षाकर्मी र स्थानीयमा थप उत्साह देखिएको थियो।
घटनास्थलबाट उद्धार गरिएपछि उनलाई तत्काल हेलिकप्टरमार्फत त्रिशूली लगियो। त्रिशूलीस्थित नेपाली सेनाको मैबल ब्यारेकमा प्रारम्भिक उपचार गरेपछि थप उपचारका लागि उनलाई काठमाडौंको छाउनीस्थित वीरेन्द्र सैनिक अस्पताल ल्याइएको छ। हाल उनको उपचार भइरहेको छ।
परिवारले माया मारिसकेको थियो
चण्डिका बेपत्ता भएपछि परिवारले उनलाई खोज्न कुनै कसर बाँकी राखेको थिएन। उनका ज्वाइँलगायत आफन्तले बेत्रावतीदेखि त्रिशूली नदीको किनारसम्म पुगेर धेरै दिन खोजी गरे। तर, बाढीले ल्याएको लेदो, गेग्रान र शवबाट फैलिएको दुर्गन्धका कारण खोजी निकै जोखिमपूर्ण बनेको थियो।
अर्कोतर्फ दलदलका कारण उद्धार टोलीलाई समेत कतिपय स्थानमा पुग्न कठिन थियो। दिन बित्दै जाँदा परिवारको आशा कमजोर हुँदै गयो।
चण्डिकाका सम्धी रमेशमान श्रेष्ठका अनुसार आठौँ दिनसम्म खोज्दा पनि कुनै संकेत नपाएपछि परिवारले उनलाई जीवित भेटिने सम्भावना नरहेको ठानेको थियो। त्यसपछि काठमाडौंको सानो भर्याङस्थित घरमा कुशको शव बनाएर काजकिरिया सुरु गरिएको थियो।
तर, रमेशमानको मनले भने पूर्ण रूपमा हार मानेको थिएन। घर बाढीले बगाए पनि यदि चण्डिका कतै माथिल्लो तलामा अड्किएर बसेकी छन् भने पानी वा चाउचाउजस्ता केही खानेकुराको भरमा बाँचिरहेकी हुन सक्ने आशा उनको मनमा थियो। उनको यही आशा ११औँ दिनमा वास्तविकतामा परिणत भयो।
चण्डिका जीवित भेटिएको खबर पाएपछि परिवारमा खुसीको सीमा रहेन। छोरीको फोन र सामाजिक सञ्जालमार्फत खबर पाएलगत्तै रमेशमान अस्पताल पुगे। तर, चिकित्सकले उनको अवस्थाका कारण केही समय भेट्न नदिएपछि उनी अस्पतालबाहिरै बसेर सम्धिनीको अवस्था बुझिरहेका छन्।
अस्पताल परिसरमा चण्डिकाका नाति पनि छन्। उनी लगातार रोइरहेका छन्। लामो समयदेखि हजुरआमाको खोजीमा रहेका उनलाई चण्डिका जीवितै भेटिएको खबरले भावुक बनाएको छ। परिवारका सदस्यका अनुसार अघिल्लो दिन मात्रै उनले भगवानको भजन गाउँदै हजुरआमा फर्केर आऊन् भनेर कामना गरिरहेका थिए।
चण्डिका भेटिएपछि रमेशमानको मनमा अब अर्को आशा पलाएको छ-बाढीमा बेपत्ता भएका परिवारका अन्य सदस्य पनि कतै जीवितै भेटिन सक्छन् कि?
घरसँगै बगेको सम्पत्ति
भोटेकोसीको बाढीले चण्डिकाको परिवारलाई केवल आफन्तबाट मात्र टाढा बनाएको छैन, उनीहरूको वर्षौँको सम्पत्तिसमेत तहसनहस बनाएको छ। बाढीले चण्डिका र उनका श्रीमान् घरभित्रै रहेको अवस्थामा साढे चार तल्लाको घरलाई नै उचालेर बगाएको थियो। बाढीको भेलमा बगेको घर त्रिशूली नदीको किनारतर्फ पुगेर अड्किएको आफन्तले बताएका छन्।
घर, गाडी, जग्गा र व्यवसायसँग सम्बन्धित सामग्रीमा ठूलो क्षति पुगेको छ। चण्डिकाका छोरा आशीषका पाँचवटा यात्रुबाहक गाडीसमेत बाढीमा बगेका छन्।
रमेशमानका अनुसार केरुङ क्षेत्रबाट यात्रु लिएर मानसरोवरतर्फ जाने तयारीमा रहेका पाँचवटा बस लस्करमा रहेका बेला बाढीको चपेटामा परेका थिए। परिवारले त्यस क्षेत्रमा व्यवसाय सञ्चालन गर्ने योजना बनाइरहेको भएपनि प्राकृतिक विपत्तिले उनीहरूको योजना र सम्पत्ति दुवै तहसनहस बनाइदिएको छ।
भदौ १० गते बिहान करिब सवा आठ बजेतिर परिवारका सदस्यलाई फोन गरेर बाढी आउन सक्ने भन्दै भाग्न भनिएको जानकारीसमेत आफन्तले दिएका छन्। तर, त्यसपछि के भयो भन्नेबारे अझै धेरै कुरा स्पष्ट हुन सकेको छैन।
खुसीसँगै बाँकी छ पीडा
चण्डिकाको जीवित उद्धारले परिवारमा ठूलो खुसी ल्याएको छ। तर, यो खुसी पूर्ण भने छैन। बाढीमा उनका परिवार तथा आफन्तका केही सदस्य अझै बेपत्ता छन्। उनीहरूको अवस्था पत्ता नलाग्दा परिवारको पीडा कायमै छ।
एउतातिर ११ दिनपछि मृत्युको मुखबाट फर्किएजस्तै गरी चण्डिका अस्पतालको शय्यामा उपचाररत छिन्। अर्कोतिर उनका आफन्तहरू अझै बेपत्ता सदस्यको खोजी र प्रतीक्षामा छन्। चण्डिकाको उद्धारले भने विपत्तिमा हराएका मानिसका परिवारलाई नयाँ आशा दिएको छ। सामान्य अवस्थामा ११ दिनसम्म सम्पर्कविहीन व्यक्ति जीवित भेटिने सम्भावना अत्यन्त न्यूनजस्तो लाग्न सक्छ। तर, चण्डिकाको घटनाले कठिन परिस्थितिमा पनि खोजी र उद्धार अभियानलाई निरन्तरता दिनुपर्ने सन्देश दिएको छ।
प्रकृतिको एउटा प्रहारले घर, सम्पत्ति र आफन्त खोस्न सक्छ। परिवारले मृत्यु स्वीकार गरेर काजकिरिया सुरु गरिसकेको अवस्थामा पनि चण्डिकाको जीवनले अर्को कथा लेखेको छ।
बाढीले पुरिएको घरबाट ११औँ दिनमा आएको उनको कमजोर आवाज परिवारका लागि केवल उद्धारको संकेत थिएन, त्यो आशा अझै बाँकी रहेको प्रमाण पनि बन्यो। अब चण्डिकाको परिवारको एउटै चाहना छ—उनी पूर्ण रूपमा स्वस्थ होऊन् र बाढीपछि बेपत्ता भएका अन्य आफन्त पनि कतैबाट जीवितै भेटिऊन्।
