मध्यपूर्वमा चुलिँदै गएको सैन्य तनाव र तेल पूर्वाधारमा परेको असरका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। विश्व ऊर्जा बजारमा आपूर्ति अवरुद्ध हुन सक्ने आशंकाले लगानीकर्ता तथा उपभोक्ताको चासो बढाएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारको प्रमुख सूचक मानिने ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य १.६३ प्रतिशतले वृद्धि हुँदै प्रतिब्यारेल १०७.३ अमेरिकी डलर पुगेको छ। त्यस्तै, अमेरिकी बेन्चमार्क डब्लूटीआई (वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडियट) क्रुडको मूल्य पनि १.६४ प्रतिशतले बढेर प्रतिब्यारेल १०३ डलरमा कारोबार भइरहेको छ। ऊर्जा विश्लेषकहरूका अनुसार मध्यपूर्वमा बढ्दो भूराजनीतिक जोखिमका कारण आगामी दिनमा पनि तेल बजारमा अस्थिरता कायम रहन सक्ने सम्भावना देखिएको छ।
तेल मूल्य बढ्नुको प्रमुख कारण साउदी अरबको महत्वपूर्ण तेल पूर्वाधारमा भएको क्षति मानिएको छ। इराकबाट प्रक्षेपण गरिएको भनिएको ड्रोन आक्रमणका कारण साउदी अरबको ईस्ट–वेस्ट तेल पाइपलाइन प्रभावित भएपछि सम्बन्धित निकायले पाइपलाइन अस्थायी रूपमा बन्द गरेको छ। यो पाइपलाइन साउदी अरबको पूर्वी क्षेत्रबाट उत्पादन हुने तेललाई पश्चिमी तटीय बन्दरगाहसम्म पुर्याउने मुख्य मार्ग हो।
विशेषगरी, उक्त पाइपलाइनले विश्वकै महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग स्ट्रेट अफ हर्मुजलाई बाइपास गर्दै तेल निर्यात गर्न सहयोग पुर्याउने भएकाले यसको अवरोधलाई विश्व ऊर्जा आपूर्तिका लागि संवेदनशील घटनाका रूपमा हेरिएको छ। पाइपलाइन बन्द भएपछि तेल आपूर्ति घट्न सक्ने र विश्व बजारमा मूल्य थप बढ्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।
यसैबीच, यमनमा सक्रिय हुथी विद्रोही समूहले साउदी अरबलाई लक्षित गर्दै क्षेप्यास्त्र तथा ड्रोन आक्रमणलाई निरन्तरता दिएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्। साउदी नेतृत्वको सैन्य गठबन्धनका अनुसार सोमबार भएका आक्रमणमा कम्तीमा १३ जना सर्वसाधारण घाइते भएका छन्। यी घटनाले क्षेत्रीय सुरक्षा अवस्था थप जटिल बनेको संकेत गरेका छन्।
अर्कोतर्फ, इरानले स्ट्रेट अफ हर्मुज क्षेत्रमाथि उडिरहेको एक उन्नत अमेरिकी ड्रोन खसालेको दाबी गरेको छ। खाडी क्षेत्रमा अमेरिका र इरानबीच पछिल्लो समय बढ्दो तनावले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको ध्यान खिचिरहेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानमाथि दबाब कायम राख्ने र आवश्यक परे थप कदम चाल्न सकिने संकेत दिएपछि स्थिति अझ संवेदनशील बनेको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार मध्यपूर्वमा जारी तनाव तत्काल समाधान नभए विश्व ऊर्जा बजारमा थप उतारचढाव देखिनुका साथै तेलको मूल्य अझ माथि जाने सम्भावना बलियो रहेको छ।
