चालु आर्थिक वर्षको पहिलो १० महिनामा नेपालमा प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी (एफडीआई) प्रतिबद्धता उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। उद्योग विभागका अनुसार साउनदेखि वैशाखसम्म कुल ७ सय २८ परियोजनामार्फत ४५ अर्ब ३२ करोड १६ लाख रुपैयाँ बराबरको लगानी प्रतिबद्धता आएको हो। यसले मुलुकको आर्थिक गतिविधिमा विदेशी लगानीकर्ताको चासो क्रमशः बढ्दै गएको संकेत गरेको छ।
विभागको तथ्याङ्कअनुसार गत चैतसम्म ६ सय १५ परियोजनामार्फत ४१ अर्ब ७९ करोड ८५ लाख रुपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको थियो। त्यसपछि मात्र एक महिनाको अवधिमा थप ११३ परियोजना दर्ता भई लगानी प्रतिबद्धता करिब ३ अर्ब ५२ करोड रुपैयाँले बढेको देखिएको छ। वैशाख महिनामा मात्र ३ अर्ब ५२ करोड ३० लाख रुपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको विभागले जनाएको छ।
क्षेत्रगत रूपमा हेर्दा यस अवधिमा सबैभन्दा धेरै लगानी प्रतिबद्धता कृषिमूलक उद्योगमा आएको छ। कृषिमूलक १६ परियोजनामा २२ अर्ब ८ करोड ८० लाख रुपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको छ, जुन कुल लगानीको ठूलो हिस्सा हो। यसले कृषि क्षेत्रलाई व्यवसायिक र आधुनिकीकरणतर्फ लैजान विदेशी लगानीकर्ताहरूको विश्वास बढिरहेको देखाउँछ।
त्यसैगरी पर्यटन क्षेत्र पनि विदेशी लगानीकर्ताको प्राथमिकतामा परेको छ। पर्यटनमूलक १८९ परियोजनामार्फत १२ अर्ब ५४ करोड ७० लाख रुपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको छ। नेपालमा पर्यटन पूर्वाधार विस्तार र सेवाको गुणस्तर सुधार गर्न विदेशी लगानीले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
सेवामूलक क्षेत्रमा ५५ परियोजनामार्फत ४ अर्ब २३ करोड २४ लाख रुपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको छ भने उत्पादनमूलक उद्योगतर्फ ४२ परियोजनाबाट २ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ लगानी आएको छ। यस्तै, पूर्वाधार क्षेत्रमा एउटा मात्र परियोजनाबाट १ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ प्रतिबद्धता आएको छ, जसले ठूला परियोजनामा अझै लगानी आकर्षित गर्नुपर्ने आवश्यकता देखाउँछ।
सूचना प्रविधि (आईटी) क्षेत्रमा भने परियोजनाको संख्या धेरै भए पनि लगानी रकम तुलनात्मक रूपमा कम देखिएको छ। ४२१ परियोजनामार्फत १ अर्ब ७४ करोड ३८ लाख रुपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको छ। यसले साना तथा स्टार्टअप प्रकृतिका परियोजनाहरू बढी भएको संकेत गर्दछ।
ऊर्जा क्षेत्रमा दुई परियोजनाबाट २३ करोड ४२ लाख रुपैयाँ लगानी आएको छ भने सबैभन्दा कम खनिज क्षेत्रमा दुई परियोजनाबाट मात्र ११ करोड ५० लाख रुपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको विभागले जनाएको छ।
