नेपाल र भारतबीच कूटनीतिक तथा राजनीतिक तहमा उच्चस्तरीय भेटघाटको चहलपहल बढिरहेका बेला परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल नयाँ दिल्ली पुगेका छन् भने सत्तारुढ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछाने पाँचदिने भ्रमण सकेर स्वदेश फर्किने क्रममा रहेका छन्। यी दुई समानान्तर गतिविधिले दुई देशबीचको सम्बन्धमा नयाँ गतिशीलता देखिएको विश्लेषण गरिएको छ।
भारतीय विदेशमन्त्री एस. जयशंकरको औपचारिक निमन्त्रणामा परराष्ट्रमन्त्री खनाल शुक्रबार दिउँसो भारत प्रस्थान गरेका हुन्। नयाँ दिल्लीस्थित विमानस्थलमा उनलाई भारतको विदेश मन्त्रालयका अतिरिक्त सचिव मुनु महावरले स्वागत गरेका थिए। खनालको यो भ्रमणलाई द्विपक्षीय सम्बन्ध सुदृढ गर्ने महत्वपूर्ण अवसरका रूपमा हेरिएको छ।
भ्रमणको मुख्य आकर्षण शनिबार बस्ने नेपाल–भारत द्विपक्षीय प्रतिनिधिमण्डलस्तरीय बैठक रहेको छ। उक्त बैठकमा दुवै देशका परराष्ट्रमन्त्रीहरूको नेतृत्वमा उच्चस्तरीय टोली सहभागी हुनेछन्। बैठकमा व्यापार, पारवहन, ऊर्जा सहकार्य, सीमाना व्यवस्थापन तथा क्षेत्रीय सहकार्यका विषयमा छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।
परराष्ट्रमन्त्री खनालको भ्रमण छोटो भए पनि अर्थपूर्ण हुने विश्वास गरिएको छ। उनी आइतबार स्वदेश फर्कने कार्यक्रम रहेको छ। कूटनीतिक वृत्तमा भने यो भ्रमणले भविष्यका उच्चस्तरीय आदानप्रदानका लागि आधार तयार पार्ने अनुमान गरिएको छ।
उता, रास्वपा सभापति रवि लामिछाने भने भारत भ्रमण सकेर नेपाल फर्कने क्रममा रहेका छन्। भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) को निमन्त्रणामा उनी जेठ १८ गते पाँच सदस्यीय प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्दै नयाँ दिल्ली गएका थिए।
भ्रमणका क्रममा लामिछानेले भारतीय राजनीतिक नेतृत्वसँग महत्वपूर्ण भेटवार्ता गरेका थिए। उनले भाजपाको मुख्यालयमा पार्टी अध्यक्ष नीतिन नवीन, गृहमन्त्री अमित शाह तथा विदेशमन्त्री एस. जयशंकरसँग छलफल गरेका थिए। त्यसपछि उनले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग हैदरावाद हाउसमा शिष्टाचार भेट गरेका थिए, जसलाई राजनीतिक रूपमा अर्थपूर्ण मानिएको छ।
यसैबीच, उनले नयाँ दिल्लीमा रहेका नेपाली प्रवासीहरूलाई सम्बोधन गर्दै द्विपक्षीय सम्बन्ध, लगानी वातावरण र नेपाली युवाको भूमिकाबारे धारणा राखेका थिए। भ्रमणको अन्तिम चरणमा उनी अयोध्या पुगेका थिए जहाँ उनले राम मन्दिरको दर्शन गरेका थिए।
लामिछानेको भ्रमणलाई राजनीतिक तथा जनस्तरको सम्बन्ध विस्तारका रूपमा हेरिएको छ भने खनालको भ्रमण कूटनीतिक तहमा केन्द्रित रहेको देखिन्छ। दुवै गतिविधिले नेपाल–भारत सम्बन्ध बहुआयामिक रूपमा अघि बढिरहेको संकेत गरेको छ।
