नेपालको ऊर्जा क्षेत्रमा निजी क्षेत्रको नेतृत्वदायी संस्था स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको संस्था, नेपाल (इप्पान) ले नयाँ नेतृत्व प्राप्त गरेको छ। संस्थाको २४औँ वार्षिक साधारण सभाले आगामी कार्यकालका लागि नयाँ कार्यसमिति चयन गरेको हो। अधिकांश पदाधिकारी तथा सदस्यहरू निर्विरोध चयन भए पनि कोषाध्यक्ष पदका लागि भएको निर्वाचनले भने साधारण सभालाई थप रोचक बनाएको थियो। उक्त प्रतिस्पर्धामा शंकर बस्याल विजयी भएसँगै इप्पानको नयाँ नेतृत्व टोलीले औपचारिक रूपमा जिम्मेवारी सम्हाल्ने बाटो खुलेको छ।
संस्थाको संशोधित विधान २०७८ अनुसार नेतृत्व चयन प्रक्रिया सम्पन्न गरिएको हो। विधानमा रहेको व्यवस्थाअनुसार निवर्तमान वरिष्ठ उपाध्यक्ष मोहन डाँगी स्वतः अध्यक्ष बनेका छन्। निजी ऊर्जा क्षेत्रका अनुभवी व्यक्तित्वका रूपमा परिचित डाँगीले अब संस्थाको नेतृत्व गर्दै ऊर्जा क्षेत्रका विभिन्न चुनौती र सम्भावनालाई सम्बोधन गर्ने जिम्मेवारी पाएका छन्।
यसैगरी, वरिष्ठ उपाध्यक्ष पदमा उत्तम भ्लोन लामा निर्विरोध निर्वाचित भएका छन्। ऊर्जा क्षेत्रमा लामो समयदेखि सक्रिय रहँदै आएका लामाले संस्थाको भावी कार्यदिशा निर्धारणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
नयाँ कार्यसमितिमा सात जना उपाध्यक्ष चयन भएका छन्। उपाध्यक्ष पदमा हिमप्रसाद पाठक, सुसन कर्माचार्य, विक्रम न्यौपाने, नरेन्द्र बल्लभ पन्त, बलराम खतिवडा, प्रकाश दुलाल तथा उत्तरकुमार श्रेष्ठ निर्विरोध चयन भएका हुन्। विविध अनुभव र विशेषज्ञता बोकेका यी पदाधिकारीहरूले ऊर्जा क्षेत्रको विकासमा संस्थागत नेतृत्वलाई थप मजबुत बनाउने विश्वास गरिएको छ।
कार्यसमितिको प्रशासनिक नेतृत्व सम्हाल्ने महासचिव पदमा टेकनाथ (टी.एन.) आचार्य निर्विरोध निर्वाचित भएका छन् भने उपमहासचिवको जिम्मेवारी कविता पोखरेलले पाएकी छन्। सचिव पदमा सविना सुसन कुमारी जोशी, विजय मोहन भट्टराई, कुवेरमणि नेपाल, ईशा श्रेष्ठ तथा अभिज्ञा मल्ल निर्वाचित भएका छन्। साथै कृष्ण घिमिरे र दीपक पौडेललाई सचिव पदमा मनोनयन गरिएको छ।
यसपटकको साधारण सभामा सबैभन्दा बढी चासोको विषय बनेको पद कोषाध्यक्ष थियो। अन्य अधिकांश पदमा सहमतिका आधारमा उम्मेदवार चयन भए पनि कोषाध्यक्ष पदका लागि निर्वाचन भएको थियो। निर्वाचनमा शंकर बस्याल र मिथुन चक्रवर्ती प्रसाद पौडेलबीच प्रतिस्पर्धा भएको थियो।
मतपरिणामअनुसार शंकर बस्यालले २६७ मत प्राप्त गर्दै शानदार जित हासिल गरे। उनका प्रतिस्पर्धी मिथुन पौडेलले ८२ मत प्राप्त गरे। बस्यालले ठूलो मतान्तरले विजय हासिल गरेपछि संस्थाका सदस्यहरूले उनीमाथि वित्तीय व्यवस्थापन र संस्थागत सुदृढीकरणको महत्वपूर्ण जिम्मेवारी सुम्पिएका छन्।
महिला सदस्यतर्फ ज्योति गैरे, संगीता धमला र प्रतिमा ज्ञवाली निर्विरोध निर्वाचित भएका छन्। संस्थामा महिला सहभागिता बढाउने प्रयासका बीच यी तीन सदस्यको चयनलाई सकारात्मक रूपमा हेरिएको छ।
खुला सदस्यतर्फ भरतमणि छत्कुली, भरत खड्का, नारायण पौडेल, जगतबहादुर पोखरेल, जगदीश शिवाकोटी, पदम केसी, मिलन खड्का, वर्णन लामिछाने तथा अनुप आचार्य निर्वाचित भएका छन्। यस्तै बाबुराम थापा, सुकुन्द ओझा, सन्तोषराज नेपाल, इन्दिरा पन्त तथा सोमनाथ कँडेललाई सदस्यका रूपमा मनोनयन गरिएको छ।
नवनिर्वाचित अध्यक्ष मोहन डाँगीले आफ्नो कार्यकालका प्राथमिकताहरू सार्वजनिक गर्दै संस्थालाई थप प्रभावकारी र परिणाममुखी बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्। उनले सामूहिक नेतृत्वको अवधारणालाई केन्द्रमा राख्दै सम्पूर्ण सदस्यहरूको सहभागितामा संस्थालाई अगाडि बढाउने बताए।
उनले “सँगै जाने र सँगै अघि बढ्ने” भन्ने मूल मन्त्रलाई आफ्नो नेतृत्वको आधार बनाउने उल्लेख गर्दै ऊर्जा क्षेत्रका साझा समस्या समाधानका लागि सबै पक्षबीच सहकार्य आवश्यक रहेको बताए। उनका अनुसार निजी ऊर्जा उत्पादक, सरकार, नियामक निकाय तथा लगानीकर्ताबीच बलियो समन्वय भए मात्र ऊर्जा क्षेत्रले अपेक्षित गति लिन सक्छ।
अध्यक्ष डाँगीले आगामी दिनमा संस्थाभित्र सात वटा विषयगत समिति र दुई वटा उपसमिति गठन गर्ने योजना पनि सार्वजनिक गरेका छन्। ती समितिहरूले जलविद्युत्, प्रसारण लाइन, नीति सुधार, लगानी, अनुसन्धान, वातावरणीय व्यवस्थापन तथा अन्य महत्वपूर्ण विषयमा काम गर्नेछन्।
ऊर्जा क्षेत्रमा नयाँ पुस्ताको सहभागिता बढाउन उनले ‘जुनियर इप्पान’ को अवधारणा अघि सार्ने घोषणा गरेका छन्। यस कार्यक्रममार्फत युवा उद्यमी, विद्यार्थी तथा ऊर्जा क्षेत्रप्रति रुचि राख्ने नयाँ पुस्तालाई संस्थासँग जोड्ने लक्ष्य राखिएको छ। डाँगीका अनुसार ऊर्जा क्षेत्रको दीर्घकालीन विकासका लागि युवाको सहभागिता अत्यन्त आवश्यक छ।
उनले अनुसन्धान र विकासलाई पनि विशेष प्राथमिकतामा राख्ने बताएका छन्। यसका लागि सातदेखि नौ सदस्यीय विज्ञ सल्लाहकार समूह गठन गरिने जानकारी दिँदै उनले ऊर्जा क्षेत्रका नीतिगत तथा प्राविधिक विषयमा विशेषज्ञहरूको सुझावलाई संस्थागत निर्णय प्रक्रियामा समावेश गरिने बताए।
नयाँ नेतृत्वले सरकारसँगको सहकार्यलाई पनि प्राथमिकतामा राखेको छ। अध्यक्ष डाँगीले वर्तमान सरकार ऊर्जा क्षेत्रप्रति सकारात्मक रहेको उल्लेख गर्दै आवश्यक नीतिगत सुधारका लागि सरकारसँग निरन्तर संवाद र सहकार्य गरिने बताए।
उनका अनुसार नेपालमा जलविद्युत्को अपार सम्भावना भए पनि नीतिगत अस्पष्टता, लगानीसम्बन्धी चुनौती, प्रसारण लाइनको अभाव तथा प्रशासनिक जटिलताका कारण अपेक्षित विकास हुन सकेको छैन। यस्ता समस्याको समाधानका लागि इप्पानले सशक्त रूपमा पैरवी गर्ने उनले प्रतिबद्धता व्यक्त गरे।
उनले भने, “अहिले सरकार बलियो अवस्थामा छ। यस्तो समयमा ऊर्जा क्षेत्रका दीर्घकालीन समस्या समाधान गर्न र आवश्यक नीतिगत सुधार अघि बढाउन अवसर उपलब्ध भएको छ। हामी सरकारसँग सहकार्य गर्दै निजी क्षेत्रका आवाजलाई प्रभावकारी रूपमा उठाउनेछौँ।”
नेपालको ऊर्जा क्षेत्र तीव्र परिवर्तनको चरणमा रहेको बेला इप्पानमा आएको नयाँ नेतृत्वलाई निकै महत्वका साथ हेरिएको छ। निजी क्षेत्रको लगानीबाट हजारौं मेगावाट विद्युत् उत्पादन भइरहेको वर्तमान अवस्थामा नीतिगत सुधार, लगानी विस्तार तथा ऊर्जा निर्यातका अवसरलाई उपयोग गर्न सक्षम नेतृत्वको आवश्यकता महसुस गरिएको छ।
यही सन्दर्भमा मोहन डाँगीको नेतृत्वमा गठन भएको नयाँ कार्यसमितिले निजी ऊर्जा क्षेत्रको आवाजलाई थप प्रभावकारी रूपमा उठाउने, सदस्यहरूको हित संरक्षण गर्ने तथा नेपालको ऊर्जा विकास यात्रामा महत्वपूर्ण योगदान पु¥याउने अपेक्षा गरिएको छ। शंकर बस्यालको निर्वाचनसँगै आर्थिक व्यवस्थापनको जिम्मेवारी पनि नयाँ टोलीले सम्हालेको छ, जसले आगामी दिनमा संस्थाको संस्थागत क्षमता अझ बलियो बन्ने विश्वास गरिएको छ।
