पाकिस्तानस्थित विश्वकै कठिन हिमालमध्ये एक मानिने ब्रोड पिकमा आएको भीषण हिमपहिरोमा परी प्रसिद्ध नेपाली पर्वतारोही निर्मल पुर्जा ‘निम्स दाइ’ सहित ६ जना नेपाली आरोहीको दुःखद् निधन भएको पुष्टि भएको छ। बिहीबारदेखि सम्पर्कविहीन भएका उनीहरूको खोजी कार्यपछि शनिबार मृत्यु भएको आधिकारिक पुष्टि गरिएको हो। यो घटनाले नेपालको पर्वतारोहण क्षेत्रलाई गहिरो शोकमा डुबाएको छ।
मृत्यु हुने नेपालीहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा साहसी आरोहीका रूपमा परिचित निर्मल पुर्जा, पुरबहादुर गुरुङ, निमा शेर्पा, किली पेम्बा शेर्पा, ग्यालु शेर्पा र नवाङ थिन्दु शेर्पा रहेका छन्। उनीहरू ब्रोड पिक आरोहणका क्रममा हिमपहिरोमा परेका थिए। प्रारम्भिक जानकारीअनुसार आरोहण दलमा कुल १० जना सदस्य सहभागी थिए, जसमध्ये ६ जना नेपाली र ४ जना विदेशी नागरिक रहेका थिए।
ब्रोड पिक कराकोरम पर्वत शृङ्खलामा अवस्थित विश्वको १२औँ अग्लो हिमाल हो। समुद्री सतहबाट ८ हजार ५१ मिटर उचाइमा रहेको यस हिमाललाई प्राविधिक रूपमा अत्यन्त चुनौतीपूर्ण मानिन्छ। यहाँको मौसम एकाएक परिवर्तन हुने, तीव्र हिउँआँधी चल्ने र हिमपहिरोको जोखिम उच्च रहने भएकाले आरोहण निकै जोखिमपूर्ण हुने गर्छ।
निर्मल पुर्जा ‘निम्स दाइ’ नेपाली पर्वतारोहण जगत्का विश्वप्रसिद्ध व्यक्तित्व थिए। उनले विश्वका १४ वटै ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला हिमाल अत्यन्त छोटो समयमा आरोहण गरेर विश्व कीर्तिमान कायम गरेका थिए। उनी केवल सफल आरोही मात्र नभई उद्धार अभियान, पर्वतारोहण प्रवर्द्धन र नेपाली शेर्पा समुदायको योगदानलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चिनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने व्यक्तिका रूपमा परिचित थिए। उनको निधनले नेपाल मात्र होइन, विश्व पर्वतारोहण समुदायले अपूरणीय क्षति व्यहोरेको छ।
घटनापछि पाकिस्तानमा रहेका उद्धार टोली, स्थानीय अधिकारी तथा सम्बन्धित निकायहरूले मौसम प्रतिकूल हुँदाहुँदै पनि खोजी तथा उद्धार अभियान सञ्चालन गरेका थिए। कठिन भौगोलिक अवस्था, अत्यधिक हिमपात र निरन्तर हिमपहिरोको जोखिमका कारण उद्धार कार्य सहज हुन सकेको थिएन। अन्ततः शनिबार खोजी टोलीले हराइरहेका नेपाली आरोहीहरूको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको हो।
प्रधानमन्त्री बालेन शाहले घटनाप्रति गहिरो दुःख व्यक्त गर्दै दिवंगत आरोहीहरूप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गरेका छन्। उनले शोकसन्तप्त परिवारजनप्रति समवेदना व्यक्त गर्दै नेपाली पर्वतारोहण क्षेत्रले असाधारण प्रतिभा र अनुभव भएका व्यक्तिहरू गुमाएको बताएका छन्। विभिन्न राजनीतिक दल, पर्वतारोहण संस्था, पर्यटन व्यवसायी तथा सामाजिक क्षेत्रका व्यक्तित्वहरूले पनि यस घटनाप्रति दुःख व्यक्त गर्दै मृतकप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गरेका छन्।
नेपाल विश्व पर्वतारोहणको केन्द्रका रूपमा परिचित भए पनि हिमाली क्षेत्रमा काम गर्ने आरोही र शेर्पाहरूले प्रत्येक वर्ष प्राकृतिक जोखिम सामना गर्नुपर्ने अवस्था रहँदै आएको छ। हिमपहिरो, खराब मौसम, हिमआँधी तथा उचाइका कारण हुने स्वास्थ्य समस्याले पर्वतारोहणलाई अझ चुनौतीपूर्ण बनाउने गरेको छ। ब्रोड पिकमा भएको यो दुःखद् घटनाले पर्वतीय सुरक्षाका उपाय थप प्रभावकारी बनाउनुपर्ने आवश्यकता पुनः उजागर गरेको छ।
