नेपालमा पर्यटक आगमन बढ्दै गएको र पर्यटन व्यवसायले विस्तारै गति समातिरहेको समयमा नेप्सेमा सूचीकृत होटल कम्पनीहरूको वित्तीय विवरणले भने मिश्रित तस्वीर प्रस्तुत गरेको छ । आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को चौथो त्रैमासिक वित्तीय विवरणअनुसार पाँच सूचीकृत होटल कम्पनीमध्ये चार कम्पनी घाटामा छन् भने सोल्टी होटल लिमिटेडले मात्र नाफा कमाउन सफल भएको छ ।
पर्यटन क्षेत्रमा सुधारका संकेत देखिए पनि त्यसको प्रत्यक्ष लाभ होटल कम्पनीहरूको अन्तिम नाफामा पर्याप्त रूपमा देखिन नसकेको वित्तीय विवरणले देखाएको हो । होटल सञ्चालन खर्च, कर्मचारी खर्च, ब्याज लागत, ऋणको भार तथा अन्य वित्तीय दायित्वका कारण कम्पनीहरूको नाफामा दबाब परेको देखिन्छ ।
पाँच कम्पनीमध्ये सोल्टी होटल तुलनात्मक रूपमा बलियो वित्तीय अवस्थामा देखिएको छ । कम्पनीले गत आर्थिक वर्षमा ७६ करोड ११ लाख ६ हजार रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ । अघिल्लो आर्थिक वर्षमा कम्पनीको नाफा ६५ करोड ३२ लाख ७७ हजार रुपैयाँ थियो । यसअनुसार एक वर्षमा सोल्टीको नाफा १० करोड ७८ लाख २९ हजार रुपैयाँले बढेको छ । प्रतिशतका आधारमा नाफा वृद्धि करिब १६.५१ प्रतिशत हो ।
यता होटल फरेस्ट इन लिमिटेडले गत आवमा १५ करोड २७ लाख ४६ हजार रुपैयाँ घाटा व्यहोरेको छ । अघिल्लो आवमा कम्पनीको घाटा १७ करोड १९ लाख ८८ हजार रुपैयाँ थियो । यसअनुसार कम्पनीको घाटा एक वर्षमा १ करोड ९२ लाख ४२ हजार रुपैयाँले घटेको छ । अर्थात् घाटाको आकार करिब ११.१९ प्रतिशतले सुधारिएको देखिन्छ ।
ओरियन्टल होटल्स लिमिटेड भने नाफाबाट घाटामा पुगेको छ । कम्पनीले आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ४ करोड ३७ लाख ९३ हजार रुपैयाँ नाफा कमाएको थियो । तर गत आवमा ४ करोड ७४ लाख ४७ हजार रुपैयाँ घाटा व्यहोरेको छ । यसरी एक वर्षमै कम्पनीको वित्तीय परिणाममा ९ करोड १२ लाख ४० हजार रुपैयाँको प्रतिकूल परिवर्तन आएको छ ।
तारागाउँ रिजेन्सी होटल लिमिटेडको अवस्था अझ कमजोर देखिएको छ । कम्पनीले गत आवमा ७० करोड ५७ लाख ८८ हजार रुपैयाँ घाटा व्यहोरेको छ । अघिल्लो आवमा भने कम्पनी ४६ करोड ८५ लाख ७६ हजार रुपैयाँ नाफामा थियो । नाफाबाट घाटामा पुग्दा कम्पनीको वित्तीय परिणाममा १ अर्ब १७ करोड ४३ लाख ६४ हजार रुपैयाँको प्रतिकूल परिवर्तन आएको छ ।
त्यस्तै, सिटी होटल लिमिटेडले गत आवमा १७ करोड ३० लाख ९० हजार रुपैयाँ घाटा व्यहोरेको छ । यद्यपि अघिल्लो आवको १९ करोड ८४ लाख २२ हजार रुपैयाँ घाटाको तुलनामा कम्पनीको घाटा २ करोड ५३ लाख ३२ हजार रुपैयाँले घटेको छ ।
यसरी पर्यटन क्षेत्रमा सुधारको अपेक्षा बढिरहे पनि होटल कम्पनीहरूको वित्तीय विवरणले सञ्चालन खर्च र वित्तीय दायित्वको भार अझै उच्च रहेको देखाएको छ । पर्यटक आगमनमा भएको वृद्धि मात्रै पर्याप्त नभई त्यसलाई आम्दानी र नाफामा रूपान्तरण गर्न होटल कम्पनीहरूले खर्च व्यवस्थापन, ऋणको भार तथा सञ्चालन दक्षतामा सुधार गर्नुपर्ने देखिन्छ । सोल्टीको सकारात्मक प्रदर्शनले भने उचित सञ्चालन तथा वित्तीय व्यवस्थापनबाट चुनौतीपूर्ण अवस्थामा पनि नाफा कायम गर्न सकिने संकेत गरेको छ ।
