बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको आधारदर घट्दै जाँदा घर निर्माण तथा खरिदका लागि उपलब्ध आवास कर्जा तुलनात्मक रूपमा सस्तो बन्दै गएको छ । वाणिज्य बैंकहरूले कम ब्याजदरका आवास कर्जा, निश्चित ब्याजदरका योजना तथा विशेष अफर ल्याएपछि घर बनाउन वा खरिद गर्न चाहने ग्राहकले विभिन्न विकल्पमा कर्जा लिन सक्ने भएका छन् ।
वाणिज्य बैंकहरूमध्ये राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको आवास कर्जामा सबैभन्दा कम ४.२१ प्रतिशत र ४.२८ प्रतिशत ब्याजदर उल्लेख छ । त्यस्तै, कृषि विकास बैंक र नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंकका केही आवास कर्जा योजनाको सुरुवाती ब्याजदर ४.५५ प्रतिशत रहेको छ । यसले बैंकहरूबीच घर कर्जामा ग्राहक आकर्षित गर्ने प्रतिस्पर्धा बढेको देखाउँछ ।
उपलब्ध विवरणअनुसार नेपाल बैंकको सर्वसुलभ आवास कर्जामा ४.९१ देखि ६.४१ प्रतिशतसम्म ब्याजदर छ । नबिल बैंकको घर कर्जामा ४.९१ देखि ६.९१ प्रतिशत र एभरेस्ट बैंकको आवास कर्जामा ५.१८ देखि ७.१८ प्रतिशतसम्म ब्याजदर रहेको छ । राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको तीन करोड रुपैयाँसम्मको मेरो घर कर्जामा ५.४६ देखि ५.७१ प्रतिशत ब्याजदर तोकिएको छ ।
त्यस्तै, माछापुच्छ्रे बैंकको दुई करोड रुपैयाँसम्मको घर कर्जामा ५.४२ देखि ७.४२ प्रतिशतसम्म ब्याजदर रहेको छ । लक्ष्मी सनराइज बैंकको आवास कर्जामा ५.४४ देखि ७.४४ प्रतिशत र एनएमबी बैंकको आवास कर्जामा ५.४५ देखि ७.४५ प्रतिशतसम्म ब्याजदर तोकिएको छ ।
उता, हिमालयन बैंकको प्रिमियर होम लोनमा ५.५९ देखि ७.५९ प्रतिशत, सानिमा बैंकको इको होम लोनमा ५.६० देखि ७.६० प्रतिशत र ग्लोबल आइएमई बैंकको घर कर्जामा ५.६४ देखि ७.६४ प्रतिशतसम्म ब्याजदर उल्लेख छ । बैंक तथा कर्जा योजनाअनुसार ब्याजदर फरक हुने भएकाले ग्राहकले आफ्नो आवश्यकता र आर्थिक क्षमताअनुसार उपयुक्त योजना छनोट गर्न सक्नेछन् ।
निश्चित ब्याजदर साथै विशेष अफर
केही बैंकले निश्चित ब्याजदरमा समेत घर कर्जा उपलब्ध गराइरहेका छन् । उपलब्ध विवरणअनुसार कुमारी बैंकले ६.२९ प्रतिशत, एनआईसी एसिया बैंकले ६.९९ प्रतिशत र एभरेस्ट बैंकले ७.२५ प्रतिशत निश्चित ब्याजदरमा आवास कर्जा दिइरहेका छन् ।
निश्चित ब्याजदरको सुविधाले तोकिएको अवधिसम्म ब्याजदर परिवर्तन नहुने भएकाले ग्राहकलाई मासिक किस्ता र भविष्यको वित्तीय योजना बनाउन सहज हुन्छ । यद्यपि, यस्तो सुविधा पाँच, सात वा १० वर्षमध्ये कुन अवधिसम्म लागू हुन्छ भन्ने कुरा बैंकको योजनाअनुसार फरक पर्न सक्छ । निश्चित ब्याजदरको अवधि सकिएपछि लागू हुने दरबारे पनि ग्राहकले जानकारी लिनुपर्छ ।
यसैगरी, सिद्धार्थ बैंक, सिटिजन्स बैंक र स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकका घर कर्जा अफरमा ५.९९ प्रतिशत ब्याजदर उल्लेख छ । तर अफरको अवधि, कर्जा रकम, ग्राहकको योग्यता र अन्य सर्तका आधारमा वास्तविक ब्याजदर फरक पर्न सक्छ ।
ब्याजदर मात्र हेरेर कर्जा नलिन सुझाव
बैंकहरूको आधारदर घट्नु घर कर्जाको ब्याजदर कम हुनुको प्रमुख कारण हो । तर, ग्राहकले तिर्नुपर्ने वास्तविक ब्याजदर आधारदरमा थपिने प्रिमियम, कर्जाको प्रकृति र बैंकका सर्तमा निर्भर हुन्छ । त्यसैले, आधारदर घट्दैमा सबै ग्राहकले समान दरमा कर्जा पाउने निश्चित हुँदैन ।
घर कर्जा लिँदा ब्याजदरका साथै प्रशोधन शुल्क, कर्जाको अवधि, मासिक किस्ता, अग्रिम भुक्तानी शुल्क र ब्याजदर परिवर्तन हुने सम्भावनालाई पनि ध्यान दिनुपर्छ । उदाहरणका लागि, केही बैंकले कर्जा रकमको ०.७५ प्रतिशतसम्म प्रशोधन शुल्क लिन सक्छन् । यस्तो शुल्कले कर्जा लिँदाको प्रारम्भिक लागत बढाउँछ ।
कम ब्याजदरमा घर कर्जा उपलब्ध हुनु घर निर्माण तथा खरिदको योजना बनाइरहेका सर्वसाधारणका लागि अवसर हो । तर, विज्ञापनमा उल्लेख भएको न्यूनतम ब्याजदर नै सबै ग्राहकले पाउने अन्तिम दर नहुन सक्छ । त्यसैले, कर्जा लिनुअघि बैंकसँग प्रभावकारी ब्याजदर, लागू हुने सर्त, कुल लागत र मासिक किस्ताबारे स्पष्ट जानकारी लिएर मात्र निर्णय गर्नु उपयुक्त हुन्छ ।


