मुलुकको अग्रणी वाणिज्य बैंकमध्ये एक ग्लोबल आइएमई बैंक लिमिटेडले गत आर्थिक वर्ष २०८१÷८२ (अन्तिम त्रैमाससम्म) उल्लेखनीय वित्तीय सुधार हासिल गरेको छ। बैंकले सार्वजनिक गरेको अपरिष्कृत वित्तीय विवरणअनुसार खुद नाफादेखि सञ्चालन मुनाफा, प्रतिसेयर आम्दानी (ईपीएस) तथा वितरणयोग्य मुनाफासम्मका अधिकांश सूचकमा सशक्त वृद्धि देखिएको छ। यद्यपि, खुद ब्याज आम्दानीमा भने सामान्य गिरावट आएको छ भने खराब कर्जाको अनुपात (एनपीएल) पनि केही बढेको देखिन्छ। वित्तीय विवरणले बैंकले चुनौतीपूर्ण बैंकिङ वातावरणका बीच पनि आम्दानीका स्रोत विविधीकरण गर्दै समग्र व्यवसाय विस्तार गर्न सफल भएको संकेत गरेको छ। विशेषगरी शुल्क तथा कमिशन आम्दानीमा भएको वृद्धि र सञ्चालन खर्च व्यवस्थापनले बैंकको नाफा सुधारमा महत्वपूर्ण योगदान दिएको देखिन्छ।
नाफामा दोहोरो अंकको वृद्धि
गत आर्थिक वर्षको असार मसान्तसम्म बैंकले ६ अर्ब २२ करोड ७१ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा बैंकको खुद नाफा ५ अर्ब ७ करोड ६३ लाख रुपैयाँ रहेको थियो। यस आधारमा बैंकको नाफा वार्षिक रूपमा २२.६७ प्रतिशतले वृद्धि भएको हो। नाफामा आएको यो वृद्धि बैंकका लगानीकर्ता तथा सेयरधनीका लागि सकारात्मक संकेतका रूपमा हेरिएको छ। पछिल्लो समय बैंकिङ क्षेत्रमा ब्याजदर, कर्जा विस्तार र तरलताको चुनौती रहे पनि ग्लोबल आइएमई बैंकले आफ्नो वित्तीय अवस्था थप मजबुत बनाउन सफल भएको देखिन्छ।
खुद ब्याज आम्दानीमा सामान्य गिरावट
बैंकको मुख्य आम्दानीको स्रोत मानिने खुद ब्याज आम्दानी भने समीक्षा अवधिमा केही घटेको छ। गत आर्थिक वर्षमा बैंकले १६ अर्ब २० करोड ३० लाख रुपैयाँ खुद ब्याज आम्दानी गरेको छ। अघिल्लो वर्ष यही शीर्षकमा बैंकको आम्दानी १६ अर्ब ६७ करोड ९९ लाख रुपैयाँ रहेको थियो। यसरी हेर्दा खुद ब्याज आम्दानीमा २.६८ प्रतिशतको कमी आएको देखिन्छ। बैंकिङ क्षेत्रमा कर्जाको माग अपेक्षाअनुसार विस्तार हुन नसक्नु, ब्याजदरमा आएको परिवर्तन तथा प्रतिस्पर्धात्मक वातावरणले यस्तो गिरावट आउनु स्वाभाविक मानिएको छ।
शुल्क तथा कमिशन आम्दानीमा उल्लेखनीय विस्तार
खुद ब्याज आम्दानी घटे पनि बैंकले सेवा शुल्क र कमिशनबाट प्राप्त हुने आम्दानी उल्लेखनीय रूपमा बढाएको छ। वित्तीय विवरणअनुसार खुद फी तथा कमिशन आम्दानी ३ अर्ब २२ करोड १७ लाख रुपैयाँबाट बढेर ३ अर्ब ६४ करोड ५ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। यसले बैंकले परम्परागत कर्जा–निक्षेप कारोबारमा मात्र निर्भर नरही डिजिटल बैंकिङ, रेमिट्यान्स, व्यापार वित्त तथा अन्य बैंकिङ सेवामार्फत आम्दानीको दायरा विस्तार गर्न सफल भएको संकेत गर्छ।
सञ्चालन आम्दानी र सञ्चालन मुनाफामा मजबुत सुधार
बैंकको कुल सञ्चालन आम्दानी पनि बढेको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षमा २१ अर्ब २४ करोड ९१ लाख रुपैयाँ रहेको सञ्चालन आम्दानी समीक्षा अवधिमा २.६१ प्रतिशतले वृद्धि भई २१ अर्ब ८० करोड ३९ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। त्यस्तै सञ्चालन मुनाफामा अझ प्रभावशाली वृद्धि देखिएको छ। गत आर्थिक वर्षको अन्त्यसम्म बैंकको सञ्चालन मुनाफा ८ अर्ब ६८ करोड २१ लाख रुपैयाँ पुगेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको ७ अर्ब २३ करोड ३१ लाख रुपैयाँको तुलनामा करिब २० प्रतिशतले बढी हो। सञ्चालन मुनाफामा आएको सुधारले बैंकले आफ्नो सञ्चालन खर्च प्रभावकारी रूपमा नियन्त्रण गर्दै आम्दानीको गुणस्तर सुधार गर्न सफल भएको देखाउँछ।
वितरणयोग्य मुनाफा पनि बलियो
सेयरधनीका लागि महत्वपूर्ण मानिने वितरणयोग्य मुनाफा पनि उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। समीक्षा अवधिको अन्त्यसम्म बैंकको वितरणयोग्य मुनाफा ४ अर्ब ५८ करोड १० लाख रुपैयाँ पुगेको छ। यो रकमले आगामी साधारणसभामार्फत बैंकले लाभांश वितरण गर्ने क्षमता बलियो रहेको संकेत गर्छ। अन्तिम लाभांश भने नियामकीय स्वीकृति तथा सञ्चालक समितिको निर्णयपछि मात्र तय हुनेछ।
प्रतिसेयर आम्दानीमा उल्लेखनीय वृद्धि
बैंकको प्रतिसेयर आम्दानी (ईपीएस) पनि उल्लेखनीय रूपमा सुधारिएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षमा १३ रुपैयाँ ३२ पैसा रहेको ईपीएस बढेर १६ रुपैयाँ ३४ पैसा पुगेको छ। ईपीएसमा आएको यो वृद्धिले बैंकको नाफा आर्जन क्षमता बढेको देखाउँछ। यसलाई लगानीकर्ताले कम्पनीको भविष्यको लाभांश क्षमता र दीर्घकालीन मूल्य सिर्जनासँग पनि जोडेर हेर्ने गर्छन्।
खराब कर्जा सामान्य बढ्यो
सकारात्मक वित्तीय सूचकबीच बैंकको खराब कर्जा (एनपीएल) भने सामान्य रूपमा बढेको छ। अघिल्लो वर्ष ४.८६ प्रतिशत रहेको एनपीएल समीक्षा अवधिमा बढेर ४.९६ प्रतिशत पुगेको छ। यद्यपि वृद्धि ठूलो नभए पनि बैंकले आगामी दिनमा कर्जा असुली, जोखिम व्यवस्थापन तथा गुणस्तरीय कर्जा प्रवाहमा थप ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ। बैंकिङ क्षेत्रमा पछिल्लो समय कर्जा असुली चुनौतीपूर्ण बनेको सन्दर्भमा यो सूचकलाई लगानीकर्ताले विशेष चासोका साथ हेर्ने गरेका छन्।
आधार दर घट्दा कर्जाको लागतमा सकारात्मक संकेत
बैंकको आधार दर (बेस रेट) भने उल्लेखनीय रूपमा घटेको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षमा ५.७६ प्रतिशत रहेको आधार दर समीक्षा अवधिमा घटेर ४.७५ प्रतिशत कायम भएको छ। आधार दर घट्नुले भविष्यमा बैंकले प्रतिस्पर्धी ब्याजदरमा कर्जा प्रवाह गर्न सक्ने सम्भावना बढाउने भएकाले यसलाई सकारात्मक सूचकका रूपमा हेरिएको छ। यसले नयाँ कर्जा विस्तारमा समेत सहयोग पुग्न सक्छ।
पूँजी र रिजर्भ थप मजबुत
वित्तीय विवरणअनुसार बैंकको चुक्ता पूँजी ३८ अर्ब ११ करोड ५८ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। त्यस्तै रिजर्भ कोषमा २७ अर्ब १० करोड ९३ लाख रुपैयाँ सञ्चित रहेको छ। बैंकको प्रतिशेयर नेटवर्थ १८३ रुपैयाँ १४ पैसा कायम भएको छ, जसले बैंकको समग्र वित्तीय आधार बलियो रहेको संकेत गर्छ।
समग्र चित्र सकारात्मक
समग्रमा हेर्दा ग्लोबल आइएमई बैंकले गत आर्थिक वर्षमा अधिकांश वित्तीय सूचकमा सन्तोषजनक सुधार गर्न सफल भएको देखिन्छ। खुद ब्याज आम्दानीमा सामान्य गिरावट आए पनि शुल्क तथा कमिशन आम्दानीको विस्तार, सञ्चालन मुनाफामा उल्लेखनीय वृद्धि, खुद नाफामा २२.६७ प्रतिशतको उछाल तथा ईपीएसमा सुधारले बैंकको व्यवसायिक क्षमता थप मजबुत बन्दै गएको संकेत दिएको छ। यद्यपि खराब कर्जाको अनुपातमा देखिएको सामान्य वृद्धिलाई बैंकले आगामी रणनीतिमार्फत नियन्त्रण गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ। त्यससँगै आधार दरमा आएको कमी, बलियो पूँजी आधार, पर्याप्त रिजर्भ तथा वितरणयोग्य मुनाफाको वृद्धिले बैंक आगामी दिनमा पनि प्रतिस्पर्धी बैंकिङ बजारमा मजबुत उपस्थिति कायम राख्न सक्षम रहने अपेक्षा गरिएको छ।
