नेपालका वाणिज्य बैंकहरूले चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को आठ महिना अर्थात् फागुन मसान्तसम्म उल्लेख्य नाफा आर्जन गरेका छन्। नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार देशभर सञ्चालनमा रहेका २० वाणिज्य बैंकले यस अवधिमा कुल ४३ अर्ब ८८ करोड ४९ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएका छन्। अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा यी बैंकहरूले ४३ अर्ब ४९ करोड ६४ लाख रुपैयाँ नाफा आर्जन गरेका थिए। यस आधारमा चालु वर्षको समीक्षा अवधिमा वाणिज्य बैंकहरूको नाफा ०.८९ प्रतिशतले वृद्धि भएको देखिन्छ।
नाफा वृद्धिको दर धेरै उच्च नभए पनि बैंकिङ क्षेत्रमा स्थिरता कायम रहेको संकेतका रूपमा यसलाई हेरिएको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा कर्जा विस्तार, लगानीको वातावरण, ब्याजदरको उतारचढाव तथा आर्थिक गतिविधिमा आएको मन्दीका कारण बैंकिङ क्षेत्रले विभिन्न चुनौती सामना गरिरहेको अवस्थामा नाफा स्थिर रूपमा बढ्नु सकारात्मक मानिएको छ।
नबिल बैंक अग्रस्थानमा
समीक्षा अवधिमा सबैभन्दा बढी नाफा कमाउने बैंकको रूपमा नबिल बैंक अग्रस्थानमा रहेको छ। फागुन मसान्तसम्म नबिल बैंकले ६ अर्ब ७ करोड ४१ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा बैंकले ४ अर्ब ७८ करोड ७७ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको थियो। यसरी हेर्दा नबिल बैंकको नाफा एक वर्षको अवधिमा २६.८७ प्रतिशतले वृद्धि भएको देखिन्छ।
नबिल बैंकले सञ्चालन खर्च नियन्त्रण, कर्जा विस्तार तथा सेवा विविधीकरणका कारण उल्लेख्य नाफा वृद्धि गर्न सफल भएको विश्लेषण गरिएको छ। बैंकिङ क्षेत्रमा डिजिटल सेवा विस्तार, नयाँ वित्तीय उत्पादन र लगानी व्यवस्थापनले पनि बैंकको नाफामा सकारात्मक प्रभाव पारेको बताइन्छ।
ग्लोबल आइएमई दोस्रो स्थानमा
नाफाको आधारमा दोस्रो स्थानमा ग्लोबल आइएमई बैंक रहेको छ। यस बैंकले चालु आर्थिक वर्षको फागुनसम्म ४ अर्ब ६२ करोड २६ लाख रुपैयाँ नाफा आर्जन गरेको छ। तर अघिल्लो वर्षको तुलनामा बैंकको नाफा भने २.२६ प्रतिशतले घटेको छ। गत वर्षको सोही अवधिमा बैंकले ४ अर्ब ७२ करोड ९५ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको थियो।
नाफामा सामान्य गिरावट आए पनि बैंकको सञ्चालन अवस्था सन्तुलित रहेको बैंकिङ विश्लेषकहरूको भनाइ छ। विभिन्न बैंकहरूको एकीकरण र संरचनागत समायोजनले अल्पकालीन रूपमा नाफामा असर पार्न सक्ने तर दीर्घकालीन रूपमा स्थायित्व ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
कुमारी बैंकको उल्लेख्य उछाल
समीक्षा अवधिमा सबैभन्दा उल्लेखनीय नाफा वृद्धि गर्ने बैंकमध्ये कुमारी बैंक पनि एक हो। कुमारी बैंकले फागुनसम्म ३ अर्ब ६३ करोड ८ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा बैंकले केवल ९६ करोड ९१ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको थियो।
यसरी हेर्दा कुमारी बैंकको नाफा २७४.६५ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ, जुन वाणिज्य बैंकहरूबीच सबैभन्दा उच्च वृद्धि दरमध्ये एक हो। बैंकको व्यवस्थापन सुधार, कर्जा विस्तार र विभिन्न वित्तीय सेवाको विस्तारका कारण यस्तो उल्लेखनीय वृद्धि भएको मानिएको छ।
अन्य प्रमुख बैंकहरूको नाफा
एभरेष्ट बैंकले चालु आर्थिक वर्षको फागुनसम्म २ अर्ब ९० करोड ७९ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ। तर अघिल्लो वर्षको तुलनामा बैंकको नाफा ३.३५ प्रतिशतले घटेको छ। नेपाल इन्भेष्टमेण्ट मेगा बैंकले २ अर्ब ८८ करोड ९ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ। अघिल्लो वर्षको तुलनामा बैंकको नाफा २९.४९ प्रतिशतले घटेको देखिन्छ। प्राइम कमर्सियल बैंकले २ अर्ब ७४ करोड ५३ लाख रुपैयाँ नाफा आर्जन गरेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा ९.६८ प्रतिशतले बढी हो। एनएमबि बैंकले २ अर्ब ६४ करोड ६७ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ। यद्यपि अघिल्लो वर्षको तुलनामा यसको नाफा २.५८ प्रतिशतले घटेको छ।
सरकारी स्वामित्वको राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकले २ अर्ब ३३ करोड ९१ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ। अघिल्लो वर्षको तुलनामा यस बैंकको नाफा ३५.६८ प्रतिशतले वृद्धि भएको देखिन्छ।
मध्यम स्तरका बैंकहरूको प्रदर्शन
सानिमा बैंकले २ अर्ब ७ करोड ३९ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ। अघिल्लो वर्षको तुलनामा यसको नाफा २३.२१ प्रतिशतले बढेको छ। सिद्धार्थ बैंकले २ अर्ब ४ करोड ८२ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ। अघिल्लो वर्षको तुलनामा यसको नाफा ६८.३१ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ, जुन उल्लेखनीय सुधारका रूपमा हेरिएको छ।
स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकले १ अर्ब ८० करोड ८३ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ। अघिल्लो वर्षको तुलनामा यसको नाफा १६.८७ प्रतिशतले घटेको छ। प्रभु बैंकले १ अर्ब ७४ करोड ७० लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा १७.४० प्रतिशतले कम हो।
माछापुच्छ्रे बैंकले १ अर्ब ४८ करोड ४५ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ। अघिल्लो वर्षको तुलनामा यसको नाफा २७.७२ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। नेपाल एसबिआई बैंकले १ अर्ब ३८ करोड ५० लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा १०.८९ प्रतिशतले बढी हो।
केही बैंकहरूको नाफामा गिरावट
हिमालयन बैंकले फागुनसम्म १ अर्ब ३२ करोड २६ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ। अघिल्लो वर्षको तुलनामा बैंकको नाफा २०.७९ प्रतिशतले घटेको छ। कृषि विकास बैंकले १ अर्ब २२ करोड १८ लाख रुपैयाँ नाफा आर्जन गरेको छ। अघिल्लो वर्षको तुलनामा यसको नाफा ६५.५६ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ।
नेपाल बैंकले १ अर्ब १८ करोड ६८ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ। अघिल्लो वर्षको तुलनामा यसको नाफा ६०.२८ प्रतिशतले घटेको छ। सिटिजन्स बैंक इन्टरनेशनलले ८० करोड ७ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा ३१.०७ प्रतिशतले कम हो।
सबैभन्दा कम नाफा कमाउने बैंक
समीक्षा अवधिमा सबैभन्दा कम नाफा कमाउने बैंकहरूमा लक्ष्मी सनराइज बैंक र एनआइसी एशिया बैंक रहेका छन्। लक्ष्मी सनराइज बैंकले ६५ करोड ५ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा ६७.३६ प्रतिशतले घटेको छ। एनआइसी एशिया बैंकले ३० करोड ८३ लाख रुपैयाँ मात्र नाफा कमाएको छ। अघिल्लो वर्षको तुलनामा यसको नाफा ६२.४१ प्रतिशतले घटेको देखिन्छ।
बैंकिङ क्षेत्रको समग्र अवस्था
नेपालको बैंकिङ क्षेत्र पछिल्लो समय आर्थिक गतिविधिमा आएको मन्दी, कर्जा प्रवाहमा आएको सुस्तता तथा गैर–निष्पादित कर्जा (एनपीएल) बढ्ने जोखिमजस्ता चुनौतीसँग जुधिरहेको छ। त्यसका बाबजुद पनि अधिकांश बैंकहरूले नाफा कायम राख्न सफल भएका छन्।
विशेषगरी डिजिटल बैंकिङ सेवाको विस्तार, सञ्चालन खर्च नियन्त्रण, कर्जा पोर्टफोलियो व्यवस्थापन तथा वित्तीय अनुशासनका कारण बैंकहरूले आफ्नो नाफा स्थिर राख्न सकेका छन्। विश्लेषकहरूका अनुसार आगामी दिनमा आर्थिक गतिविधि विस्तार, लगानी वातावरण सुधार तथा उत्पादन क्षेत्रको वृद्धि भएमा बैंकिङ क्षेत्रको नाफा अझ बढ्ने सम्भावना छ।
समग्रमा हेर्दा चालु आर्थिक वर्षको फागुनसम्म वाणिज्य बैंकहरूको नाफा स्थिर रूपमा बढेको देखिए पनि बैंकहरूबीच नाफाको वितरण भने असमान रहेको छ। केही बैंकहरूले उल्लेखनीय वृद्धि हासिल गरेका छन् भने केही बैंकहरूको नाफामा उल्लेख्य गिरावट आएको छ। यसले बैंकिङ क्षेत्रभित्र प्रतिस्पर्धा अझ तीव्र बनेको संकेत गर्छ। आगामी महिनाहरूमा आर्थिक गतिविधि कस्तो रहन्छ भन्ने कुराले बैंकहरूको नाफामा थप प्रभाव पार्ने अनुमान गरिएको छ।
