वर्षौँदेखि बन्द अवस्थामा रहेको हेटौँडा कपडा उद्योग पुनः सञ्चालनमा ल्याउने तयारी सरकारले तीव्र बनाएको छ। उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री गौरीकुमारी यादवले हेटौँडा औद्योगिक क्षेत्रको स्थलगत निरीक्षण गर्दै उद्योगलाई पुनर्जीवन दिने प्रक्रिया अगाडि बढाइएको जानकारी दिएकी छन्।
निरीक्षणपछि सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै मन्त्री यादवले सरकारले बन्द तथा रुग्ण अवस्थामा रहेका सरकारी उद्योगहरूलाई पुनः सञ्चालनमा ल्याउने नीति अघि सारेको र सोही नीतिअनुसार हेटौँडा कपडा उद्योगलाई प्राथमिकतामा राखिएको बताइन्। उनले अब उद्योग सञ्चालनका लागि आवश्यक सम्पूर्ण तयारी तीव्र गतिमा अघि बढाइने स्पष्ट पारिन्।
मन्त्री यादवले उद्योगको वर्तमान अवस्थाबारे विस्तृत जानकारी लिँदै भौतिक संरचना, मेसिन उपकरण र औद्योगिक पूर्वाधारको निरीक्षण गरेकी थिइन्। लामो समयसम्म सञ्चालनविहीन रहँदा उद्योगका धेरै संरचना जीर्ण बन्दै गएको उल्लेख गर्दै उनले मर्मतसम्भार, पुनःसंरचना तथा आधुनिकीकरण आवश्यक रहेको बताइन्। साथै, उद्योग सञ्चालनका लागि आवश्यक लगानीको मोडालिटी र व्यवस्थापन प्रणालीबारे पनि अध्ययन भइरहेको उनले जानकारी दिइन्।
सरकारले पछिल्लो समय औद्योगिक उत्पादन वृद्धि गर्ने र स्वदेशमै रोजगारी सिर्जना गर्ने उद्देश्यका साथ बन्द उद्योगहरू पुनः सञ्चालन गर्ने रणनीति अघि बढाएको छ। यसै सन्दर्भमा हेटौँडा कपडा उद्योगलाई पुनर्जीवन दिनु महत्त्वपूर्ण कदमको रूपमा हेरिएको छ। मन्त्री यादवका अनुसार उद्योग सञ्चालनका लागि प्राविधिक, आर्थिक तथा व्यवस्थापनसम्बन्धी पक्षमा मन्त्रालयले गहिरो अध्ययन गरिरहेको छ।
इतिहासका दृष्टिले हेटौँडा कपडा उद्योग कुनै समय देशकै प्रमुख औद्योगिक संस्थानमध्ये एक थियो। २०३२ सालमा स्थापना प्रक्रिया सुरु भई २०३५ सालमा औपचारिक रूपमा सञ्चालनमा आएको यो उद्योगले सुती धागो, कोरा, रंगीन तथा बुट्टेदार कपडालगायत विभिन्न प्रकारका वस्त्र उत्पादन गर्दै आएको थियो। उद्योगले नेपाली सेनाका लागि आवश्यक पोशाकसमेत उत्पादन गर्ने महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको थियो।
उद्योग सञ्चालनमा रहेको समयमा करिब १२ सयभन्दा बढी श्रमिकले प्रत्यक्ष रोजगारी पाएका थिए। तर २०४६ सालपछिको राजनीतिक अस्थिरता, व्यवस्थापन कमजोरी, बन्द–हडताल र आर्थिक घाटा बढ्दै जाँदा उद्योग क्रमशः कमजोर बन्दै गयो। अन्ततः २०५७ साल माघ १८ गते उद्योग पूर्ण रूपमा बन्द गरिएको थियो।
यदि उद्योग पुनः सञ्चालनमा आउँछ भने मकवानपुरसहित आसपासका क्षेत्रका बासिन्दाका लागि रोजगारीका अवसर सिर्जना हुने अपेक्षा गरिएको छ। यसले स्थानीय अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउनुका साथै स्वदेशी उत्पादनलाई प्रोत्साहन दिने विश्वास गरिएको छ।
सरकारको सक्रियता र प्रतिबद्धतासँगै हेटौँडा कपडा उद्योग पुनः सञ्चालनतर्फ अगाडि बढिरहेको देखिन्छ। यद्यपि, दीर्घकालीन सफलता सुनिश्चित गर्न प्रभावकारी कार्यान्वयन, पर्याप्त लगानी र सुदृढ व्यवस्थापन आवश्यक हुने देखिएको छ।
