स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्री निशा मेहताले पदभार ग्रहण गरेको पहिलो सय दिन पूरा भएको अवसरमा मन्त्रालयले यस अवधिमा सम्पन्न भएका मुख्य कामहरूको विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरेको छ। सार्वजनिक गरिएको प्रगति प्रतिवेदनअनुसार स्वास्थ्य सेवाको पहुँच विस्तार, अस्पताल व्यवस्थापन सुधार, स्वास्थ्य बिमा प्रणालीलाई प्रभावकारी बनाउने तथा औषधि आपूर्ति व्यवस्थापनमा उल्लेखनीय पहल गरिएको जनाइएको छ।
मन्त्रालयका अनुसार नागरिकलाई सहज र गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने उद्देश्यले ‘निःशुल्क स्वास्थ्य पोर्टल’ सञ्चालनमा ल्याइएको छ। यस पोर्टलमार्फत हालसम्म २ सयभन्दा बढी अस्पताल आबद्ध भएका छन् भने हजारौं निःशुल्क शय्या सेवाका लागि छुट्याइएको जानकारी दिइएको छ। यसबाट आवश्यक उपचारका लागि सेवा खोज्ने बिरामीलाई थप सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।
त्यसैगरी, बिरामीको स्वास्थ्यसम्बन्धी अभिलेखलाई सुरक्षित र व्यवस्थित रूपमा विभिन्न अस्पतालबीच आदान–प्रदान गर्न सकिने व्यवस्था मिलाउन राष्ट्रिय स्तरको एकीकृत स्वास्थ्य सूचना प्रणालीको मापदण्ड स्वीकृत गरिएको मन्त्रालयले जनाएको छ। यसले उपचार प्रक्रियालाई अझ प्रभावकारी बनाउने विश्वास गरिएको छ।
अस्पताल व्यवस्थापन सुधारका लागि नयाँ कार्यविधि लागू गरिएको छ। साथै, बिरामीलाई आवश्यकताअनुसार एक अस्पतालबाट अर्को अस्पतालमा व्यवस्थित रूपमा पठाउने प्रणालीलाई व्यवस्थित गर्न राष्ट्रिय निर्देशिका कार्यान्वयनमा ल्याइएको मन्त्रालयको भनाइ छ। यसबाट स्वास्थ्य संस्थाबीचको समन्वय बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।
औषधि व्यवस्थापनतर्फ सरकारी अस्पतालहरूमा स्वास्थ्य बिमा तथा निःशुल्क औषधि वितरणलाई एकीकृत प्रणालीमार्फत सञ्चालन गर्ने व्यवस्था सुरु गरिएको छ। साथै, नेपाल औषधि लिमिटेडसँग प्रत्यक्ष खरिद सम्झौता गरी आवश्यक औषधिको आपूर्ति सहज बनाउने प्रयास गरिएको जनाइएको छ।
आकस्मिक उपचार सेवाको विस्तारका क्रममा देशका १४ वटा सङ्घीय अस्पतालमा जलन उपचार युनिट स्थापना गरी सञ्चालनमा ल्याइएको छ। गम्भीर जलनका बिरामीको उपचारलाई थप प्रभावकारी बनाउन विशेष उपचार कोष स्थापना गरिएको छ। यस्तै, आपतकालीन उद्धारलाई सहज बनाउन ११ वटा हेलिकप्टर सेवा प्रदायक कम्पनीसँग सहुलियत शुल्कमा सेवा उपलब्ध गराउने सम्झौता सम्पन्न भएको मन्त्रालयले उल्लेख गरेको छ।
स्वास्थ्य बिमा कार्यक्रमअन्तर्गत अस्पतालहरूलाई अर्बौं रुपैयाँ बराबरको भुक्तानी गरिसकिएको जानकारी दिँदै मन्त्रालयले बिमा प्रणालीमा देखिएका समस्या समाधान गर्न सुधारात्मक रणनीति कार्यान्वयन भइरहेको जनाएको छ। यसले बिमा प्रणालीप्रति नागरिकको विश्वास बढाउने अपेक्षा गरिएको छ।
मानसिक स्वास्थ्य सेवालाई प्राथमिकतामा राख्दै सरकारी अस्पतालबाट मनोपरामर्श सेवा सञ्चालन गर्ने नयाँ मापदण्ड लागू गरिएको छ। साथै, ११६६ हटलाइनमार्फत मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी परामर्श सेवा निरन्तर उपलब्ध गराइएको मन्त्रालयले जनाएको छ।
दुर्गम तथा हिमाली क्षेत्रमा स्वास्थ्य सेवा विस्तार गर्न उच्च हिमाली क्षेत्रमा विशेष स्वास्थ्य क्लिनिक स्थापना गर्ने योजना अघि बढाइएको छ। कर्मचारी व्यवस्थापन सुधारका लागि लामो समयदेखि रोकिएको संगठन तथा व्यवस्थापन सर्वेक्षण सम्पन्न गरी नयाँ सङ्घीय दरबन्दी थप गरिएको छ। साथै, नर्सिङ तथा अन्य स्वास्थ्यकर्मीको न्यूनतम तलब र रात्रिकालीन भत्तामा समेत वृद्धि गरिएको जानकारी दिइएको छ।
खाद्य सुरक्षाको क्षेत्रमा मोबाइल खाद्य परीक्षण प्रयोगशालामार्फत विभिन्न खाद्य वस्तुको विषादी परीक्षणलाई तीव्रता दिइएको मन्त्रालयले जनाएको छ। साथै, अन्तर्राष्ट्रिय स्वास्थ्य क्षेत्रमा नेपालको उपस्थिति मजबुत बनाउने क्रममा विश्व स्वास्थ्य सभामा नेपालले उपाध्यक्षको जिम्मेवारी निर्वाह गरेको उल्लेख गर्दै मन्त्रालयले यसलाई कूटनीतिक उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।
मन्त्रालयले आगामी दिनमा पनि स्वास्थ्य सेवाको गुणस्तर सुधार, आधुनिक प्रविधिको प्रयोग विस्तार, औषधि व्यवस्थापन सुदृढीकरण तथा नागरिकलाई सहज, सुलभ र विश्वसनीय स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने लक्ष्यसहित कार्यक्रमहरूलाई निरन्तरता दिने जनाएको छ।
