सरकारले लगानी बोर्ड नेपालको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) मा विकास अर्थशास्त्र तथा सार्वजनिक नीति क्षेत्रकी विज्ञ याङ्की उक्यालाई नियुक्त गरेको छ। बुधबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले उक्यालाई बोर्डको नेतृत्व सुम्पने निर्णय गर्दै विदेशी तथा स्वदेशी लगानी प्रवर्द्धन गर्ने प्रमुख निकायमा नयाँ नेतृत्व चयन गरेको हो।
नवनियुक्त सीईओ उक्या सार्वजनिक नीति, विकास अर्थशास्त्र, दिगो विकास तथा पूर्वाधार लगानीका क्षेत्रमा लामो अनुभव हासिल गरेकी पेशेवर विज्ञका रूपमा परिचित छिन्। अन्तर्राष्ट्रिय विकास संस्थासँगको कार्यअनुभव र नीति निर्माणमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गरेकी उनी अब नेपालमा ठूला लगानी परियोजनाको समन्वय, सहजीकरण तथा लगानीमैत्री वातावरण निर्माण गर्ने जिम्मेवारीमा रहनेछिन्।
याङ्की उक्याले संयुक्त राष्ट्रसंघीय विकास कार्यक्रम (यूएनडीपी) को प्रशान्त क्षेत्रीय कार्यालयमा वरिष्ठ नीति सल्लाहकारका रूपमा कार्य गरिसकेकी छन्। सो जिम्मेवारीमा रहँदा उनले प्रशान्त क्षेत्रका विभिन्न मुलुकमा आर्थिक विकास, सार्वजनिक नीति, दिगो विकास र जलवायुसम्बन्धी नीति निर्माणमा प्राविधिक सहयोग तथा रणनीतिक परामर्श प्रदान गरेकी थिइन्।
त्यसअघि उनी यूएनडीपी नेपालको विकास अर्थशास्त्रीका रूपमा कार्यरत थिइन्। नेपालमा विकास नीति, आर्थिक योजना, संघीय शासन प्रणाली र सार्वजनिक लगानी व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित विभिन्न अध्ययन तथा नीतिगत कार्यक्रमहरूमा उनको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको मानिन्छ। यही अनुभवले उनलाई विकास नीति र आर्थिक सुधारका क्षेत्रमा स्थापित विज्ञका रूपमा परिचित बनाएको छ।
शैक्षिक रूपमा पनि उक्या उच्च अध्ययन हासिल गरेकी व्यक्तित्व हुन्। उनले बेलायतको प्रतिष्ठित अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयबाट सार्वजनिक नीति (मास्टर्स अफ पब्लिक पोलिसी) मा स्नातकोत्तर उपाधि प्राप्त गरेकी छन्। अक्सफोर्डमा अध्ययनका क्रममा उनले सुशासन, आर्थिक नीति, सार्वजनिक व्यवस्थापन तथा विकास रणनीतिसम्बन्धी विषयमा विशेष अध्ययन गरेकी थिइन्।
उनको विशेषज्ञता विकास अर्थशास्त्र, सार्वजनिक नीति, दिगो विकास, संघीय वित्तीय प्रणाली, हरित अर्थतन्त्र, जलवायु परिवर्तन, सार्वजनिक लगानी व्यवस्थापन, पूर्वाधार विकास तथा डिजिटल रूपान्तरणजस्ता समकालीन र रणनीतिक महत्वका क्षेत्रमा फैलिएको छ। यी विषयहरू अहिले नेपालले आर्थिक विकास, लगानी विस्तार र पूर्वाधार निर्माणमा सामना गरिरहेका चुनौतीसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएका छन्।
लगानी बोर्ड नेपालको प्रमुख कार्यकारी अधिकृतका रूपमा उक्याको नियुक्तिलाई सरकारले लगानी आकर्षित गर्ने, वैदेशिक तथा स्वदेशी लगानीकर्ताको विश्वास बढाउने र ठूला राष्ट्रिय गौरवका परियोजनाको कार्यान्वयनलाई थप प्रभावकारी बनाउने अपेक्षासँग जोडेर हेरिएको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा लगानी स्वीकृति प्रक्रिया, परियोजना कार्यान्वयन र नीतिगत सहजीकरणमा देखिएका चुनौती समाधान गर्नु बोर्डको प्रमुख जिम्मेवारीमध्ये एक हो।
अब उक्याको नेतृत्वमा बोर्डले लगानीमैत्री वातावरण निर्माण, निजी क्षेत्रसँग सहकार्य विस्तार, अन्तर्राष्ट्रिय लगानीकर्तासँग सम्बन्ध सुदृढ गर्ने तथा दिगो आर्थिक विकासलाई टेवा पुग्ने परियोजनालाई गति दिने अपेक्षा गरिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय संस्थामा हासिल गरेको अनुभव र सार्वजनिक नीति निर्माणमा उनको विज्ञताले लगानी बोर्डलाई नयाँ दिशा दिने विश्वास सरकारको छ।
सरकारको यो निर्णयसँगै याङ्की उक्या अब नेपालमा लगानी प्रवर्द्धन, रणनीतिक परियोजनाको व्यवस्थापन तथा आर्थिक विकासका प्राथमिकताहरूलाई कार्यान्वयनमा रूपान्तरण गर्ने महत्वपूर्ण भूमिकामा प्रवेश गरेकी छन्।
