हिमाल, मरुभूमि र संस्कृति एकैसाथ अनुभव गर्न सकिने नेपालको प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य मुस्ताङमा पर्यटक आगमनमा अप्रत्याशित गिरावट आएको छ। कालीगण्डकी करिडोरअन्तर्गतको बेनी–जोमसोम–कोरला सडक साउनभरि बाढी, पहिरो र नदी कटानका कारण पटक–पटक अवरुद्ध भए पनि पर्यटकको चहलपहल उल्लेखनीय रहेको थियो। तर भदौ १० गते रसुवाको भोटेकोशी क्षेत्रमा आएको विनाशकारी बाढीपछि मुस्ताङको पर्यटन क्षेत्र प्रत्यक्ष प्रभावित भएको देखिएको छ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय मुस्ताङले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार चालु आर्थिक वर्षको साउनको तुलनामा भदौ महिनामा आन्तरिक तथा सार्क राष्ट्रका पर्यटकको आगमनमा ठूलो कमी आएको छ। विशेषगरी रसुवा बाढीपछिको राष्ट्रिय शोक, यात्रा सुरक्षासम्बन्धी चिन्ता तथा पर्यटकीय गतिविधिमा आएको मनोवैज्ञानिक प्रभावले मुस्ताङ भ्रमण गर्ने पर्यटकको संख्या घटेको अनुमान गरिएको छ।
प्रहरीको विवरणअनुसार साउन महिनामा कुल ६१ हजार २६३ पर्यटक मुस्ताङ पुगेका थिए। तीमध्ये ३० हजार ६५५ जना आन्तरिक, ३१ हजार ५७५ जना सार्क राष्ट्रका र १९३ जना अन्य मुलुकका पर्यटक थिए। तर भदौ महिनामा यो संख्या घटेर ३१ हजार ९८९ मा सीमित रह्यो। उक्त महिनामा १६ हजार ५०३ आन्तरिक, १५ हजार १३८ सार्क राष्ट्रका तथा ३४८ अन्य मुलुकका पर्यटक मुस्ताङ पुगेका थिए।
तथ्यांकले देखाउँछ कि साउनको तुलनामा भदौमा कुल २९ हजार २७४ पर्यटक कम पुगे। प्रतिशतका आधारमा हेर्दा यो करिब ४७.७८ प्रतिशतको गिरावट हो। आन्तरिक पर्यटकतर्फ १४ हजार १५२ जनाले कमी आएको छ, जुन ४६.१६ प्रतिशत ह्रास हो। त्यसैगरी सार्क राष्ट्रबाट आउने पर्यटकको संख्या १६ हजार ४३७ ले घटेको छ, अर्थात् ५२.०५ प्रतिशतले कमी आएको छ।
यद्यपि समग्र पर्यटक आगमन घटे पनि अन्य राष्ट्रका विदेशी पर्यटकको संख्या भने बढेको देखिएको छ। साउनमा १९३ जना रहेका तेस्रो मुलुकका पर्यटक भदौमा बढेर ३४८ पुगेका छन्। अर्थात् एक महिनामै १५५ जना विदेशी पर्यटक थपिएका छन्। यसले मुस्ताङप्रति अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटकको आकर्षण अझै कायम रहेको संकेत गरेको छ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय मुस्ताङका सूचना अधिकारी तथा प्रहरी निरीक्षक सन्तोष बस्यालका अनुसार रसुवा बाढीपछि देशभर शोकको वातावरण बनेकाले आन्तरिक यात्रामा कमी आएको हुनसक्छ। प्राकृतिक विपद्ले पर्यटन क्षेत्रमा प्रत्यक्ष असर पार्ने भएकाले त्यसको प्रभाव मुस्ताङमा पनि देखिएको उनको भनाइ छ।
यद्यपि दीर्घकालीन दृष्टिले हेर्दा मुस्ताङको पर्यटन क्षेत्रमा सकारात्मक संकेत पनि देखिएका छन्। चालु वर्षको साउन र भदौ गरी दुई महिनामा कुल ९३ हजार २५२ पर्यटक मुस्ताङ पुगेका छन्। यो संख्या गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा बढी हो। गत वर्ष साउनमा १९ हजार ७८१ र भदौमा २३ हजार २०५ गरी कुल ४२ हजार ९८६ पर्यटकले मात्र मुस्ताङ भ्रमण गरेका थिए।
यसरी हेर्दा, भदौ महिनामा पर्यटक आगमनमा आएको गिरावट तत्कालीन परिस्थितिको प्रभाव भए पनि समग्र रूपमा मुस्ताङको पर्यटन क्षेत्र अझै आकर्षणको केन्द्र बनेको देखिन्छ। पूर्वाधार सुधार, सुरक्षित यात्रा वातावरण र पर्यटन प्रवर्द्धनका कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिन सके आगामी महिनाहरूमा पर्यटक आगमन पुनः वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ।
