चामलको मूल्य घटाउने उद्योगीहरूको प्रतिबद्धता भएको दुई साता बितिसक्दा पनि त्यसको प्रत्यक्ष लाभ उपभोक्ताले पाउन सकेका छैनन्। उद्योगीहरूले प्रतिबोरा १२५ देखि २०० रुपैयाँसम्म मूल्य घटाउने सहमति जनाए पनि बजारमा भने पुरानै मूल्य कायम रहेको पाइएको छ।
वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागले उद्योगी तथा व्यवसायीसँग गरेको छलफलमा चामलको मूल्य घटाउने सहमति भएको जनाएको थियो। तर, सहमति कार्यान्वयनको अवस्था बुझ्न गरिएको बजार अनुगमनका क्रममा अधिकांश ठाउँमा चामलको मूल्य अपेक्षाअनुसार घटेको नपाइएको विभागको भनाइ छ।
चामलको मूल्य लामो समयदेखि बढेपछि उपभोक्तामाथि थप आर्थिक भार परेको छ। नेपाल खुद्रा व्यापार सङ्घका अनुसार पछिल्लो तीन महिनामा चामलको मूल्य निरन्तर बढेको भए पनि उद्योगीहरूले मूल्य घटाउने घोषणा गरेपछि त्यसको प्रभाव खुद्रा बजारमा अझै देखिएको छैन।
खुद्रा व्यवसायीहरूले आफूहरूले थोक बजारबाट खरिद गर्ने मूल्यअनुसार नै उपभोक्तालाई चामल बिक्री गर्नुपर्ने भएकाले उद्योगी र थोक व्यापारीको तहमा मूल्य नघटेसम्म खुद्रा मूल्यमा तत्काल परिवर्तन गर्न कठिन हुने बताएका छन्। यसले मूल्य घटाउने निर्णय र त्यसको कार्यान्वयनबीच दूरी देखिएको व्यवसायीहरूको भनाइ छ।
यता थोक व्यवसायीहरूले भने महँगो मूल्यमा खरिद गरिएको पुरानो मौज्दातका कारण तत्काल मूल्य घटाउन नसकिएको बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार बजारमा पहिले नै उच्च मूल्यमा खरिद गरिएको चामलको मौज्दात रहेकाले नयाँ मूल्यअनुसार बिक्री गर्न समय लागेको हो।
यसका साथै विभिन्न स्थानमा सडक तथा ढुवानीमा देखिएको समस्याले पनि चामलको मूल्यमा तत्काल प्रभाव पर्न नसकेको व्यवसायीहरूको भनाइ छ। पृथ्वी राजमार्गलगायत प्रमुख सडकमा यातायात सञ्चालन सहज हुँदै गएपछि चामलको आपूर्ति व्यवस्थित हुने र त्यसको प्रभाव बजार मूल्यमा पर्ने उनीहरूको अपेक्षा छ।
थोक व्यवसायीका अनुसार ढुवानी व्यवस्था सहज भएमा अधिकांश ब्रान्डका चामलको मूल्य प्रतिबोरा ७५ देखि १२५ रुपैयाँसम्म घट्न सक्ने सम्भावना छ। यद्यपि, मूल्य घटाउने प्रतिबद्धता र बजारमा वास्तविक मूल्यबीचको अन्तर हटाउन उद्योगी, थोक तथा खुद्रा व्यवसायीले समन्वय गर्नुपर्ने देखिएको छ।
उद्योगीहरूले भने नयाँ धान बजारमा भित्रिएपछि चामलको मूल्य अझ घट्ने दाबी गरेका छन्। नयाँ धानको उपलब्धता बढेपछि हालको तुलनामा चामलको मूल्य १० देखि १५ प्रतिशतसम्म घट्न सक्ने उनीहरूको अनुमान छ। नयाँ उत्पादन बजारमा आएपछि कच्चा पदार्थको लागत तथा आपूर्तिमा सहजता आउने भएकाले मूल्यमा पनि त्यसको प्रभाव पर्ने उद्योगीहरूको भनाइ छ।
चामलसँगै खानेतेल र दालको मूल्यमा समेत कमी ल्याउने तयारी भइरहेको वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागले जनाएको छ। ढुवानी व्यवस्था सहज बन्दै गएको तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य स्थिर रहेकाले यी खाद्य वस्तुको मूल्य घट्ने सम्भावना रहेको विभागको भनाइ छ।
