भारत भ्रमणमा रहेका राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछाने र भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी बीच आज साँझ बहुप्रतीक्षित भेटवार्ता हुने भएको छ। पाँच दिने भ्रमणको क्रममा रहेका लामिछानेले भारतीय राजनीतिक तथा कूटनीतिक वृत्तमा सक्रिय भेटघाट गरिरहँदा यो भेटलाई विशेष महत्वका साथ हेरिएको छ।
भ्रमण सुरु भएयता लामिछानेले भारतका विभिन्न राजनीतिक दलका नेता, नीतिनिर्माता तथा प्रभावशाली संस्थाका प्रतिनिधिहरूसँग छलफललाई तीव्रता दिएका छन्। यसबीच प्रधानमन्त्री मोदीसँगको ‘वान टु वान’ भेटलाई भ्रमणको सबैभन्दा उच्चस्तरीय र निर्णायक क्षणका रूपमा व्याख्या गरिएको छ।
स्रोतका अनुसार दुवै नेताबीच नेपाल–भारत सम्बन्धको वर्तमान अवस्था, आर्थिक सहकार्यका सम्भावना, सीमा व्यवस्थापन, क्षेत्रीय राजनीतिक सन्तुलन तथा नयाँ पुस्ताको नेतृत्वबीचको सम्बन्ध विस्तारका विषयमा खुला छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ। भेटपछि संयुक्त रूपमा डिनर कार्यक्रममा सहभागी हुने तयारी पनि रहेको बताइएको छ, जसले वार्तालाई औपचारिक मात्र नभई अनौपचारिक तहसम्म विस्तार गर्ने संकेत गर्छ।
भारतीय पक्षले लामिछानेलाई दिएको प्राथमिकता पनि चासोको विषय बनेको छ। भारतीय राजनीतिक वृत्तमा उनलाई ‘उदीयमान नेतृत्व’ का रूपमा हेर्दै विशेष पहुँच प्रदान गरिएको चर्चा चलिरहेको छ। यसले परम्परागत राजनीतिक दलभन्दा फरक पृष्ठभूमिबाट आएका नेपाली नेतासँग भारतले नयाँ प्रकारको सम्बन्ध विस्तार गर्न खोजेको संकेत दिन्छ।
नेपालको सन्दर्भमा भने यो भ्रमणलाई फरक कोणबाट पनि हेरिएको छ। लामिछानेले प्रतिनिधित्व गर्ने नयाँ पुस्ताको राजनीति र भारतसँगको सम्बन्धबीच कसरी सन्तुलन कायम हुन्छ भन्ने प्रश्न महत्त्वपूर्ण बनेको छ। विगतमा नेपाल–भारत सम्बन्ध प्रायः स्थापित दलहरूबीच सीमित रहने गरेकोमा अहिले वैकल्पिक शक्तिका रूपमा उदाएका नेतृत्वसँग पनि भारतले संवाद बढाउन थालेको देखिन्छ।
यद्यपि, भेटका औपचारिक एजेन्डा सार्वजनिक नभएकाले वार्ताको ठोस विषयवस्तु अझै स्पष्ट छैन। कूटनीतिक अभ्यासअनुसार यस्ता उच्चस्तरीय भेटहरूमा संवेदनशील विषयहरू बन्द कोठाभित्रै छलफल हुने भएकाले बाहिर आउने संकेत र सन्देशलाई नै मुख्य आधार मानिन्छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार यो भेटले तत्काल कुनै ठूला निर्णय नदिए पनि दीर्घकालीन कूटनीतिक सन्देश दिन सक्छ। विशेषगरी नेपालको आन्तरिक राजनीतिक परिवर्तन र नयाँ नेतृत्वप्रति भारतको दृष्टिकोण कस्तो छ भन्ने संकेत यसबाट प्राप्त हुन सक्छ। लामिछानेका लागि यो भेट अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा आफ्नो राजनीतिक हैसियत स्थापित गर्ने अवसरका रूपमा पनि हेरिएको छ। भारतजस्तो क्षेत्रीय शक्तिको नेतृत्वसँग प्रत्यक्ष संवादले उनको कूटनीतिक पहुँच र विश्वसनीयता बढाउने अपेक्षा गरिएको छ।
