नेकपा एमालेभित्र नेतृत्व, संगठन र पार्टी पुनर्गठनको विषयलाई लिएर लामो समयदेखि दबिएको असन्तुष्टि अब खुला बहसमा परिणत हुन थालेको छ । पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको नेतृत्वलाई निरन्तरता दिने कि नयाँ पुस्तालाई जिम्मेवारी हस्तान्तरण गर्ने भन्ने विषयले एमालेभित्र नयाँ शक्ति संघर्षको संकेत देखिएको छ।
पार्टी पुनर्गठनसम्बन्धी सुझाव संकलन गर्न गठित कार्यदलले शनिबार काठमाडौंको पेप्सिकोलामा बागमती प्रदेशका विभिन्न तहका नेताहरूसँग छलफल आयोजना गरेको थियो। उक्त कार्यक्रममा सहभागी नेताहरूले संगठनात्मक कमजोरी, नेतृत्व शैली, प्रतिस्पर्धाको अभाव र जनतासँगको सम्बन्ध कमजोर बन्दै गएको विषयमा खुलेर धारणा राखेका थिए। छलफलमा केही नेताले पार्टीलाई समयअनुकूल रूपान्तरण गर्न नेतृत्व परिवर्तन आवश्यक रहेको तर्कसमेत गरेका थिए।
बैठकमा कार्यदल संयोजक तथा उपाध्यक्ष रामबहादुर थापा ‘बादल’ले एमाले अहिले चुनौतीपूर्ण अवस्थामा रहेको उल्लेख गर्दै गुटबन्दीभन्दा पार्टी एकतालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने बताएका थिए। उनले नेतृत्वमाथि दबाब सिर्जना गर्नेभन्दा संगठन सुदृढीकरणमा ध्यान दिनुपर्ने धारणा राखेका थिए। तर, उनको भनाइसँग असहमत नेताहरूले पार्टीभित्र आत्मसमीक्षा र नेतृत्वको जिम्मेवारीबारे गम्भीर छलफल हुनुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका थिए।
छलफलका क्रममा केही नेताहरूले विगतका राजनीतिक निर्णय र नेतृत्व शैलीका कारण पार्टीले अपेक्षित उपलब्धि हासिल गर्न नसकेको बताएका थिए। उनीहरूले पार्टी एकीकरणदेखि पछिल्ला राजनीतिक घटनाक्रमसम्मका विषय उठाउँदै नेतृत्वले आफ्ना कमजोरी स्वीकार गर्नुपर्ने धारणा व्यक्त गरेका थिए। एमालेलाई थप प्रभावकारी बनाउन संगठनात्मक सुधार र नेतृत्व हस्तान्तरणलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने आवाज पनि सुनिएको थियो।
बैठकमा नेता गोकुल बाँस्कोटाले समानुपातिक प्रतिनिधित्वको विषयमा आलोचनात्मक टिप्पणी गरेका थिए। उनले पटक–पटक प्रत्यक्ष निर्वाचनमा प्रतिस्पर्धा नगरी समानुपातिक प्रणालीबाट अवसर लिने प्रवृत्तिप्रति असन्तुष्टि जनाएका थिए। पार्टीभित्र प्रतिस्पर्धा, उत्तरदायित्व र कार्यसम्पादनको मूल्यांकनलाई संस्थागत गर्नुपर्ने उनको जोड थियो।
अर्कोतर्फ, पार्टीभित्र अध्यक्ष ओलीको विकल्प खोज्ने बहस पछिल्लो समय झन् तीव्र बन्दै गएको नेताहरू बताउँछन्। विगत एक दशकभन्दा बढी समयदेखि एमालेको नेतृत्व सम्हाल्दै आएका ओलीको योगदान स्वीकार गर्दै पनि अब नयाँ नेतृत्वको आवश्यकता रहेको धारणा केही नेताहरूले सार्वजनिक रूपमा राख्न थालेका छन्। उनीहरूका अनुसार पार्टीलाई आगामी निर्वाचन र बदलिँदो राजनीतिक परिस्थितिका लागि तयार पार्न संरचनागत सुधार अपरिहार्य भइसकेको छ।
कार्यदलको छलफलमा उपाध्यक्ष विष्णु पौडेल र महासचिव शंकर पोखरेलले पनि विगतका कमजोरी सुधार नगरे पार्टी मात्र होइन, समग्र कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई असर पर्ने चेतावनी दिएको बताइएको छ। उनीहरूले संगठनलाई जनतामुखी बनाउन, आन्तरिक लोकतन्त्रलाई बलियो पार्न र नेतृत्वप्रति बढ्दो असन्तुष्टिको सम्बोधन गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका थिए।
यसैबीच, अध्यक्ष ओलीले आफ्ना निकटस्थ नेताहरूसँगको एक भेटमा पार्टी विभाजनका विगतका घटनाको चर्चा गर्दै सतर्क रहनुपर्ने धारणा राखेको चर्चा बाहिर आएको छ। केही नेताहरूले ओलीले पार्टीभित्र विभाजनको जोखिमबारे चिन्ता व्यक्त गरेको बताएका छन्। तर, ओलीनिकट नेताहरूले भने अध्यक्षले कुनै व्यक्तिविशेषलाई लक्षित गरेर टिप्पणी नगरेको दाबी गरेका छन्।
अध्यक्षका विश्वासपात्र मानिने नेता महेश बर्तौलाले पार्टी एकतालाई कमजोर पार्ने उद्देश्यले विभिन्न व्याख्या गरिएको दाबी गरेका छन्। उनका अनुसार अध्यक्ष ओलीले वर्तमान राष्ट्रिय राजनीतिक परिस्थितिमा एमाले एकताबद्ध हुनुपर्ने आवश्यकता मात्र औँल्याएका हुन्। उनले पार्टी फुटको आशयमा कुनै अभिव्यक्ति नदिएको स्पष्ट पारे।
तर, अध्यक्षको भनाइ सार्वजनिक चर्चामा आएलगत्तै महासचिव शंकर पोखरेलले सामाजिक सञ्जालमार्फत जनभावनाको सम्मान गर्नुपर्ने सन्देश दिएका थिए। उनले जनतासँगको सम्बन्ध सुदृढ नगरी पार्टी बलियो बन्न नसक्ने उल्लेख गरेका थिए। उपमहासचिव योगेश भट्टराईले पनि एमालेलाई थप एकताबद्ध बनाउँदै पुनर्गठन अभियान सफल बनाउनुपर्ने धारणा सार्वजनिक गरेका छन्।
एमालेभित्र अहिले नेतृत्व परिवर्तन, संगठनात्मक सुधार र पार्टी पुनर्गठनको विषय केन्द्रमा देखिएको छ। एक पक्षले ओलीको अनुभव र भूमिकालाई अझै आवश्यक ठानिरहेको छ भने अर्को पक्षले नयाँ पुस्तालाई नेतृत्व हस्तान्तरण गरेर पार्टीलाई पुनर्जीवित गर्नुपर्ने तर्क अघि सारिरहेको छ। आगामी महाधिवेशन र पुनर्गठन प्रक्रियाले एमालेको आन्तरिक शक्ति सन्तुलन कता मोडिन्छ भन्ने विषय अब राजनीतिक वृत्तमा चासोको केन्द्र बनेको छ।
