अमेरिकाको पछिल्लो रोजगारी बजार अपेक्षाभन्दा कमजोर देखिएपछि तत्काल ब्याजदर बढ्ने सम्भावना कम भएको छ। यसको सकारात्मक प्रभाव विश्व वित्तीय बजारमा देखिँदा सोमबार एसियाली सेयर बजार अधिकांश उकालो लागेका छन्। अमेरिकी वाल स्ट्रिटको बलियो प्रदर्शनले लगानीकर्ताको मनोबल बढाए पनि मध्यपूर्वमा जारी तनाव र स्ट्रेट अफ होर्मुजमा ढुवानी अझै प्रभावित हुँदा कच्चा तेलको मूल्य भने बढेको छ।
अमेरिकी रोजगारीसम्बन्धी कमजोर तथ्यांकले अमेरिकी केन्द्रीय बैंक फेडरल रिजर्भमाथि तत्काल ब्याजदर वृद्धि गर्नुपर्ने दबाब कम भएको संकेत गरेको छ। ब्याजदर बढ्ने सम्भावना घटेपछि अमेरिकी ट्रेजरी बन्डमा सुधार आएको थियो भने वाल स्ट्रिटका प्रमुख सूचकाङ्क कीर्तिमानी स्तरमा पुगेर बन्द भएका थिए। त्यसको प्रभाव सोमबार एसियाली बजारमा पनि परेको हो।
यसैबीच, इरानले स्ट्रेट अफ होर्मुजमा समुद्री ढुवानी सहज बनाउने विषयमा ओमानसँग नयाँ समुद्री मार्ग तोक्ने सम्झौता अन्तिम चरणमा पुगेको जनाएको छ। तर इरानले यो जलमार्ग पूर्ण रूपमा खुला गर्न अमेरिकाले केही सर्त पूरा गर्नुपर्ने अडान पुनः दोहोर्याएको छ।
स्ट्रेट अफ होर्मुज विश्वको महत्वपूर्ण ऊर्जा ढुवानी मार्गमध्ये एक भएकाले यहाँको गतिविधिले अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारलाई प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने गरेको छ। अहिले पनि यस मार्गबाट हुने ढुवानी अपेक्षाकृत सुस्त रहेकाले आपूर्ति प्रभावित हुन सक्ने आशंकामा तेलको मूल्य बढेको हो।
बजारमा सोमबार ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य ०.९ प्रतिशतले बढेर प्रतिब्यारेल ८४.३२ अमेरिकी डलर पुगेको छ। त्यस्तै, अमेरिकी वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएट (डब्लूटीआई) क्रुडको मूल्य ०.७ प्रतिशतले बढेर प्रतिब्यारेल ७८.७४ डलर पुगेको छ।
तेलको मूल्यमा आएको वृद्धिसँगै अब लगानीकर्ताको ध्यान बुधबार सार्वजनिक हुने अमेरिकी जुलाई महिनाको उपभोक्ता मूल्य सूचकाङ्क (सीपीआई) प्रतिवेदनतर्फ केन्द्रित भएको छ। उक्त प्रतिवेदनले अमेरिकी मुद्रास्फीतिको पछिल्लो अवस्था र फेडरल रिजर्भको आगामी ब्याजदर नीतिबारे महत्वपूर्ण संकेत दिने अपेक्षा गरिएको छ।
विश्लेषकहरूले जुलाईमा मुख्य मूल्य सूचकाङ्कमा ०.१ प्रतिशत र कोर सीपीआईमा ०.२ प्रतिशत वृद्धि हुने अनुमान गरेका छन्। यदि वास्तविक तथ्यांक अनुमानभन्दा माथि आयो भने अमेरिकी मुद्रास्फीति अपेक्षाभन्दा बलियो रहेको संकेत मिल्नेछ। त्यस अवस्थामा फेडले आगामी बैठकमा ब्याजदर बढाउन सक्ने सम्भावना पुनः बलियो हुन सक्छ।
जेपी मोर्गनका मुख्य अमेरिकी अर्थशास्त्री माइकल फेरोलीले भने कोर सीपीआई करिब ०.२२ प्रतिशत रहने आफ्नो अनुमान रहेको बताएका छन्। उनका अनुसार यस्तो वृद्धि सेप्टेम्बरको बैठकमा ब्याजदर बढाउन फेडलाई पर्याप्त दबाब सिर्जना गर्ने स्तरमा नहुन सक्छ।
तर लगातार ०.३ प्रतिशत आसपासको मासिक वृद्धि देखिएमा परिस्थिति फरक हुन सक्ने उनको भनाइ छ। पछिल्ला दुई महिनामा लगातार घटेको कोर वस्तुको मूल्यमा अब कस्तो परिवर्तन आउँछ भन्ने विषयलाई पनि बजारले नजिकबाट हेरिरहेको छ।
यसैबीच, फ्युचर्स बजारले सेप्टेम्बरमा फेडरल रिजर्भले ब्याजदर बढाउने सम्भावना अघिल्लो साताको ६७ प्रतिशतबाट घटाएर ४४ प्रतिशतमा सीमित गरेको छ। ब्याजदर तत्काल नबढ्ने अपेक्षाले अमेरिकी बन्ड बजारलाई समेत बलियो बनाएको छ।
एसियाली सेयर बजारमा पनि यसको प्रत्यक्ष प्रभाव देखियो। सोमबार जापानको निक्केई सूचकाङ्क ०.६ प्रतिशत र दक्षिण कोरियाको सेयर बजार ०.५ प्रतिशतले बढेका छन्। जापानबाहेक एसिया–प्रशान्त क्षेत्रको एमएससीआई फराकिलो सूचकाङ्क पनि ०.३ प्रतिशतले उकालो लागेको छ।
यसरी अमेरिकी ब्याजदरको सम्भावित दिशाले सेयर बजारमा उत्साह थपे पनि मध्यपूर्वको भूराजनीतिक तनावले ऊर्जा बजारमा अनिश्चितता कायम राखेको छ। अब लगानीकर्ताको नजर एकातिर अमेरिकी मुद्रास्फीतिको नयाँ तथ्यांक र अर्कोतिर स्ट्रेट अफ होर्मुजको अवस्थामाथि रहनेछ। यी दुई घटनाले आगामी दिनमा विश्व बजारको दिशा निर्धारण गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने देखिएको छ।
