नाइमा मोबिलिटी एक्स्पोमा देखिएको नयाँ संकेत : नेपाली अटो बजार अब विद्युतीय दौडमा

काठमाडौंको भृकुटीमण्डपमा दोस्रो संस्करणको ‘नाइमा मोबिलिटी एक्स्पो २०२६’ सुरु भएसँगै नेपाली अटोमोबाइल बजारमा भइरहेको परिवर्तन एकै ठाउँमा देखिएको छ। नेपाल अटोमोबाइल इम्पोर्टर्स एण्ड म्यानुफ्याक्चरर्स एसोसिएसन (नाइमा)ले आयोजना गरेको एक्स्पोमा ५३ ब्रान्ड, ५१ स्टल र करिब ४० नयाँ सवारी सार्वजनिक हुँदैछन्। दुईपांग्रे, चारपांग्रे, कमर्सियल भेहिकलदेखि विद्युतीय र हाइब्रिड प्रविधिसम्मका सवारीले प्रदर्शनीलाई ठूलो बनाएका छन्। तर यो एक्स्पोको सबैभन्दा ठूलो विशेषता सवारीको संख्या होइन, बजारको बदलिँदो दिशा हो। केही वर्षअघिसम्म नेपाली चारपांग्रे बजारमा पेट्रोल र डिजेल गाडीको दबदबा थियो। अहिले त्यही बजारमा विद्युतीय सवारी (ईभी) तीव्र रूपमा विस्तार भइरहेको छ। नयाँ सार्वजनिक हुने मोडलमध्ये ठूलो हिस्सा इलेक्ट्रिक कार, एसयूभी र ह्याचब्याकको हुनु यसको स्पष्ट संकेत हो।

ब्रान्ड थपिए, प्रतिस्पर्धा बढ्यो

एक्स्पोमा टाटा, आर्कफक्स, बीएआईसी, बीवाईडी, सिट्रोन, डेन्जा, फोर्थिङ, ग्रेटवाल मोटर्स, एमजी, निसान, हुन्डाई, महिन्द्रा, आइकार, ओमोडा/जेको, प्रोटोन, किया, लिपमोटर, टोयोटा, विलिङ र जिकरलगायतका चारपांग्रे ब्रान्ड सहभागी छन्। दुईपांग्रेमा एथर, बजाज, सीएफमोटो, जिहो, ग्यारो, होन्डा, केरेन, केटीएम, मोर्बिडेली, एनआईयू, प्युजो, रोयल इन्फिल्ड, सुजुकी, ट्रायम्फ, टीभीएस, अल्ट्राभायोलेट र याडियालगायतका ब्रान्ड छन्।ब्रान्डको संख्या बढ्नुको अर्थ उपभोक्ताको विकल्प बढ्नु हो। तर धेरै ब्रान्ड बजारमा आउँदैमा सबै टिक्छन् भन्ने हुँदैन। विशेषगरी ईभीमा ग्राहकले गाडीको मूल्य र फिचरभन्दा बाहिर पनि धेरै कुरा हेर्न थालेका छन्।ब्याट्रीको आयु, वारेन्टी, चार्जिङ नेटवर्क, बिक्रीपछिको सेवा, स्पेयर पार्ट्स, पुनःबिक्री मूल्य र प्रयोगपछि ब्याट्री व्यवस्थापनजस्ता विषय अब खरीद निर्णयका महत्वपूर्ण आधार बन्न थालेका छन्। त्यसैले नेपाली बजारमा प्रतिस्पर्धा केवल ‘कुन गाडी सस्तो ?’ भन्ने प्रश्नमा सीमित रहने देखिँदैन।

एसयूभीमा ईभीको दबदबा

नेपाली बजारमा एसयूभीप्रतिको आकर्षण पुरानै हो। तर अहिले एसयूभी सेग्मेन्टमै विद्युतीय सवारीको प्रतिस्पर्धा तीव्र हुँदै गएको छ। नाइमा एक्स्पोमा लिपमोटर बी ०३, बीएआईसी बीजे–३० ई, चाङआन नेभो क्यू ०५, चेरि क्यू, ओमोडा ओ ४ लगायतका नयाँ मोडल सार्वजनिक तथा प्रदर्शनमा छन्। बीएआईसीको बीजे–३० ई हाइब्रिड एसयूभी पनि एक्स्पोमा सार्वजनिक भएको छ। यसमा २१५ मिलिमिटर ग्राउन्ड क्लियरेन्स, १०.२५ इन्चको डिजिटल इन्स्ट्रुमेन्ट क्लस्टर र १४.६ इन्चको इन्फोटेनमेन्ट डिस्प्लेजस्ता फिचर छन्। यसले बजार पूर्ण रूपमा ईभीतर्फ मात्र गएको नभई हाइब्रिड प्रविधिले पनि आफ्नो ठाउँ खोजिरहेको देखाउँछ।

प्रिमियम बजारमा पनि नयाँ खेलाडी

विद्युतीय सवारीको विस्तार सस्तो सेग्मेन्टमा मात्र सीमित छैन। प्रिमियम र लक्जरी बजारमा समेत नयाँ ब्रान्ड तथा मोडल थपिएका छन्। हुन्डाई आयोनिक ९ जस्ता प्रिमियम इलेक्ट्रिक एसयूभीदेखि विलिङको सात सिटे एक्सियन ईभीसम्मका मोडलले माथिल्लो बजारमा विकल्प थपेका छन्। विलिङ एक्सियन ईभीमा ६९.२ किलोवाट आवरको ब्याट्री र ५३० किलोमिटरसम्मको दाबी गरिएको रेन्ज छ। यसले नेपाली ईभी बजारको चरित्र बदलिएको देखाउँछ। पहिले ईभीलाई मुख्यतः सहरभित्र चलाउने सानो र सस्तो कारका रूपमा हेरिन्थ्यो। अब परिवारका लागि ठूलो एसयूभी, लामो दूरीका लागि बढी रेन्ज भएको गाडी र प्रिमियम श्रेणीका विद्युतीय मोडलसम्म बजारमा आउन थालेका छन्।

पेट्रोल–डिजेलको बजार भने सकिएको छैन

ईभीको उपस्थितिले पेट्रोल र डिजेल सवारीलाई तत्काल विस्थापित गर्ने अवस्था भने देखिँदैन। एक्स्पोमै आईसीई, हाइब्रिड र इलेक्ट्रिक तीनै प्रविधिका सवारीलाई समान रूपमा स्थान दिइएको छ। टोयोटाले नयाँ मोडल सार्वजनिक गर्ने तयारी गर्नु र एक्स्पोको अवसरमा ३ लाखदेखि २१ लाख रुपैयाँसम्म छुट घोषणा गर्नुले परम्परागत तथा हाइब्रिड गाडीको बजार अझै बलियो रहेको संकेत गर्छ। तर प्रतिस्पर्धाको केन्द्र भने बदलिएको छ। पहिले ग्राहकले इन्जिन क्षमता, माइलेज र मूल्यलाई प्राथमिकता दिन्थे। अहिले ईभी किन्दा ब्याट्री कति ठूलो छ, एकपटक चार्ज गर्दा कति किलोमिटर गुड्छ, चार्ज हुन कति समय लाग्छ र कम्पनीले बिक्रीपछिको सेवा कस्तो दिन्छ भन्ने प्रश्न पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण बनेका छन्।

२० लाखदेखि करोडमाथिका गाडी

यसपटकको एक्स्पोमा मूल्यका हिसाबले पनि ठूलो विविधता देखिन्छ। सामान्य उपभोक्तालाई लक्षित साना ईभीदेखि करोड रुपैयाँभन्दा माथिका एसयूभीसम्म प्रदर्शनीमा छन्। प्रोटोन ई.मास ५, आर्कफक्स टी–१ र विलिङ मिनी ईभी फोर–डोरजस्ता मोडलले कम मूल्यको ईभी बजारमा प्रतिस्पर्धा थप्दैछन्। प्रोटोन ई.मास ५ को प्राइम भेरियन्टको मूल्य ३२ लाख ९९ हजार रुपैयाँ तोकिएको छ। पहिलो १०० ग्राहकका लागि भने २९ लाख ९९ हजार रुपैयाँमा उपलब्ध गराउने कम्पनीले जनाएको छ। प्रिमियम भेरियन्टको मूल्य ३६ लाख ९९ हजार रुपैयाँ र सुरुवाती ग्राहकका लागि ३४ लाख ९९ हजार रुपैयाँ तोकिएको छ। अर्कोतर्फ बीएआईसी बीजे–३० ई हाइब्रिड एसयूभीको मूल्य १ करोड १९ लाख ९६ हजार रुपैयाँ कायम गरिएको छ। यसले नेपाली बजारमा ईभी र विद्युतीय प्रविधिको पहुँच मूल्यको हिसाबले पनि निकै फराकिलो बनेको देखाउँछ।

दुईपांग्रे बजारमा पनि ‘पेट्रोल कि इलेक्ट्रिक ?’

परिवर्तन चारपांग्रेमा मात्रै सीमित छैन। दुईपांग्रे बजारमा पनि विद्युतीय सवारीको उपस्थिति तीव्र हुँदै गएको छ। नाइमा एक्स्पोमा पेट्रोल मोटरसाइकल तथा स्कुटरसँगै एथर, बजाज, याडिया, एनआईयू, अल्ट्राभायोलेटजस्ता विद्युतीय ब्रान्ड सहभागी छन्। यसका साथै होन्डा, टीभीएस, केटीएम, रोयल इन्फिल्ड, सुजुकी, ट्रायम्फलगायत परम्परागत ब्रान्ड पनि उपस्थित छन्। यसले दुईपांग्रे बजारमा समेत उपभोक्ताको निर्णय विस्तारै ‘पेट्रोल कि इलेक्ट्रिक ?’ भन्ने प्रश्नमा केन्द्रित हुन थालेको संकेत गर्छ।

अबको प्रतिस्पर्धा ब्रान्ड टिकाउने हो

नाइमा एक्स्पोले देखाएको मुख्य सन्देश नेपाली अटो बजारमा विकल्पको अभाव छैन भन्ने हो। चुनौती अब नयाँ गाडी ल्याउनु मात्र होइन, दीर्घकालीन रूपमा ग्राहकको विश्वास जित्नु हो। ईभीको संख्या बढ्दै जाँदा कम्पनीहरूले मूल्य घटाउने, रेन्ज बढाउने, चार्जिङ सुविधा विस्तार गर्ने र बिक्रीपछिको सेवा सुधार्ने दबाब महसुस गर्नेछन्। यसले अन्ततः उपभोक्तालाई फाइदा पुग्न सक्छ। तर नयाँ ब्रान्डको बाढीसँगै नियमनको आवश्यकता पनि बढेको छ। ब्याट्री सुरक्षा, वारेन्टी, स्पेयर पार्ट्स, सर्भिस सेन्टर, प्रयोगपछि ब्याट्री व्यवस्थापन र रिसाइकलिङलाई व्यवस्थित नगर्ने हो भने अहिलेको आकर्षण भविष्यमा समस्या बन्न सक्छ। त्यसैले नाइमा मोबिलिटी एक्स्पो केवल नयाँ गाडी देखाउने मञ्च मात्र होइन, नेपाली अटो बजार कुन दिशामा अघि बढ्दैछ भन्ने बुझ्ने अवसर पनि हो। एक्स्पोमा देखिएको दृश्यले एउटा कुरा स्पष्ट गरेको छ—नेपालको अटो बजारमा अब विद्युतीय सवारी वैकल्पिक प्रविधि मात्र रहेन, प्रतिस्पर्धाको मुख्य केन्द्र बन्न थालेको छ। आगामी वर्षहरूमा पेट्रोल, डिजेल, हाइब्रिड र ईभीबीचको प्रतिस्पर्धाले नेपाली उपभोक्ताको रोजाइ र बजारको स्वरूप दुवैलाई थप बदल्नेछ।