नेपालका विभिन्न जिल्लामा आएको विनाशकारी बाढी, पहिरो र डुबानबाट प्रभावित नागरिकहरूको उद्धार तथा पुनर्स्थापनाका प्रयासलाई सघाउन भारतले आफ्नो सहयोगलाई थप विस्तार गरेको छ। राहत सामग्री, प्राविधिक विशेषज्ञ टोली र अस्थायी पुल निर्माणका उपकरणसहित भारतबाट पठाइएको चौथो खेप सहायता आइतबार नेपाल आइपुगेको छ।
भारतीय विदेशमन्त्री डा. एस. जयशंकरले सामाजिक सञ्जालमार्फत ११ टन राहत सामग्री र विशेषज्ञ टोली बोकेको भारतीय वायुसेनाको सी–१३० विमान नेपालतर्फ प्रस्थान गरेको जानकारी दिँदै विपद्को कठिन समयमा भारत नेपालको साथमा रहेको बताएका छन्। उनले मानवीय सहयोग, खोज तथा उद्धार र पूर्वाधार पुनर्स्थापनामा भारतले आवश्यक सहयोग निरन्तर जारी राख्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
काठमाडौंस्थित भारतीय दूतावासका अनुसार यसपटकको सहायता केवल राहत सामग्रीमा सीमित छैन। खोज तथा उद्धार कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन सुरुङ तथा जटिल संरचनामा काम गर्ने प्राविधिक टोली पनि नेपाल आइपुगेको छ। पहिरोका कारण सडक अवरुद्ध भएका, सुरुङमार्ग प्रभावित भएका वा संरचनाभित्र मानिस फसेको आशंका भएका क्षेत्रमा यी विशेषज्ञहरूको अनुभव उपयोगी हुने अपेक्षा गरिएको छ।
त्यस्तै, बाढीपहिरोमा बेपत्ता भएका व्यक्तिहरूको पहिचान र अनुसन्धानलाई सहयोग पुर्याउन डीएनए परीक्षणका लागि आवश्यक उपकरणसहित फरेन्सिक विज्ञहरूको टोली पनि नेपाल आएको छ। विपद्पछि शव पहिचान र परिवारलाई जानकारी उपलब्ध गराउने कार्यमा यस्ता विशेषज्ञहरूको भूमिका महत्वपूर्ण मानिन्छ।
भारतबाट ल्याइएका राहत सामग्रीमा ब्ल्याङ्केट, स्लिपिङ ब्याग, त्रिपाल, प्लास्टिक सिट, सरसफाइ सामग्री तथा अन्य दैनिक आवश्यक वस्तुहरू समावेश छन्। यी सामग्रीहरू विशेषगरी घरबारविहीन भएका परिवार, अस्थायी शिविरमा आश्रय लिइरहेका नागरिक तथा दुर्गम क्षेत्रमा प्रभावित समुदायलाई वितरण गरिने जनाइएको छ।
विपद्का कारण देशका धेरै स्थानमा सडक र पुलहरू क्षतिग्रस्त भएका छन्। यसले राहत वितरण, उद्धार कार्य र दैनिक आवागमनमा ठूलो समस्या सिर्जना गरेको छ। यही अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै भारतले संरचनागत सहयोगअन्तर्गत २३० फिट लामो सिंगल लेन मोड्युलर स्टिल ब्रिज निर्माणका उपकरणहरू नेपाल पठाएको छ। ती उपकरण बोकेका १६ वटा ट्रक नेपालतर्फ प्रस्थान गरिसकेको भारतीय पक्षले जनाएको छ।
यससँगै थप सात वटा बेली ब्रिजका उपकरण र तिनलाई जडान गर्ने प्राविधिक टोली पनि आगामी दिनमा नेपाल आइपुग्ने तयारीमा रहेको छ। यी अस्थायी पुलहरू निर्माण भएपछि बाढी र पहिरोका कारण अवरुद्ध भएका सडक सञ्जाललाई छिटो सञ्चालनमा ल्याउन सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ।
भारतीय सहयोगअन्तर्गत हालसम्म कुल ६८.५ टन राहत सामग्री हवाई मार्गबाट काठमाडौं ल्याइसकिएको छ। यसअघि नेपाल पठाइएका सहायता सामग्रीमा अत्यावश्यक औषधि, पोर्टेबल जेनेरेटर, तयारी खानाका प्याकेट, पानी शुद्धीकरण गर्ने ट्याब्लेट, आपत्कालीन प्रकाश उपकरण तथा अन्य प्राविधिक सामग्री समावेश थिए।
विज्ञहरूका अनुसार तत्काल राहत र उद्धारका साथै क्षतिग्रस्त पूर्वाधारको पुनर्निर्माण अहिलेको प्रमुख आवश्यकता हो। विशेषगरी हिमाली र पहाडी जिल्लामा सडक तथा पुल पुनः सञ्चालन हुन सके राहत वितरण र आर्थिक गतिविधि पुनर्जीवित गर्न सहज हुनेछ।
नेपाल सरकारले पनि मित्रराष्ट्रहरूबाट प्राप्त सहयोगलाई प्रभावकारी रूपमा प्रभावित क्षेत्रसम्म पुर्याउने तयारी गरिरहेको जनाएको छ। भारतबाट प्राप्त पछिल्लो सहायता विपद्को चुनौती सामना गरिरहेका हजारौं प्रभावित परिवारका लागि राहत मात्र नभई पुनर्स्थापनातर्फको महत्वपूर्ण आधार बन्न सक्ने विश्वास गरिएको छ।
