चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो त्रैमासमा सञ्चालनमा रहेका वाणिज्य बैंकहरूको खुद नाफामा उल्लेख्य वृद्धि देखिएको छ। सञ्चालनमा रहेका २० वाणिज्य बैंकले सार्वजनिक गरेको वित्तीय विवरणअनुसार असोज मसान्तसम्म कुल १९ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी खुद नाफा आर्जन गरेका छन्। गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को सोही अवधिमा बैंकहरूको कुल खुद नाफा करिब १३ अर्ब रुपैयाँ रहेको थियो। यसअनुसार एक वर्षको अवधिमा वाणिज्य बैंकहरूको खुद नाफा करिब ४६ प्रतिशतले बढेको देखिन्छ। बैंकिङ क्षेत्रमा कर्जा विस्तारको गति अपेक्षाकृत सुस्त रहेको अवस्थामा पनि नाफामा आएको यो वृद्धिले बैंकहरूको वित्तीय प्रदर्शनमा सुधार आएको संकेत गरेको छ। ब्याज आम्दानी, कर्जा नोक्सानी व्यवस्थापन, सञ्चालन खर्च नियन्त्रण तथा अन्य आम्दानीका स्रोतमा आएको परिवर्तनले बैंकहरूको नाफा बढाउन भूमिका खेलेको देखिन्छ। यद्यपि नाफा वृद्धिको वास्तविक कारण पहिचान गर्न बैंकहरूको ब्याज आम्दानी, खुद ब्याज आम्दानी, खराब कर्जा र कर्जा नोक्सानी व्यवस्थासम्बन्धी सूचकहरूको छुट्टाछुट्टै विश्लेषण आवश्यक हुन्छ।
नबिल बैंक सर्वाधिक नाफा कमाउने बैंक
पहिलो त्रैमासको वित्तीय विवरणअनुसार नबिल बैंक सर्वाधिक खुद नाफा कमाउने वाणिज्य बैंक बनेको छ। बैंकले असोज मसान्तसम्म २ अर्ब ५५ करोड ५१ लाख रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको छ। गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा बैंकको नाफा १ अर्ब ७५ करोड ६९ लाख रुपैयाँ थियो। यसअनुसार नबिल बैंकको नाफा करिब ४५.४ प्रतिशतले बढेको छ।
दोस्रो स्थानमा रहेको ग्लोबल आइएमई बैंकले २ अर्ब ३१ करोड ३८ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। गत वर्षको पहिलो त्रैमासमा बैंकले १ अर्ब ८५ करोड ८६ लाख रुपैयाँ नाफा आर्जन गरेको थियो। यस वर्ष बैंकको नाफा करिब २४.५ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। त्यस्तै, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक १ अर्ब ६४ करोड ९८ लाख रुपैयाँ नाफासहित तेस्रो स्थानमा रहेको छ। गत वर्षको पहिलो त्रैमासमा ५८ करोड ८७ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको बैंकले यस वर्ष उल्लेख्य सुधार गर्दै नाफा झन्डै तीन गुणा पुर्याएको छ।
एभरेष्ट बैंकले १ अर्ब २५ करोड २७ लाख रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको छ। गत वर्षको सोही अवधिमा बैंकको नाफा १ अर्ब १७ करोड ९२ लाख रुपैयाँ थियो। त्यसैगरी प्राइम कमर्सियल बैंकले १ अर्ब १८ करोड ७६ लाख र नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंकले १ अर्ब १८ करोड १४ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएका छन्।
नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंकको नाफामा विशेष सुधार देखिएको छ। गत वर्षको पहिलो त्रैमासमा ४५ करोड ५ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको बैंकले यस वर्ष १ अर्ब १८ करोड रुपैयाँभन्दा बढी नाफा आर्जन गरेको हो। यसले बैंकको नाफा वृद्धिदर उच्च रहेको देखाउँछ। तर प्राइम कमर्सियल बैंकको नाफा भने गत वर्षको १ अर्ब २५ करोड ८४ लाख रुपैयाँबाट घटेर १ अर्ब १८ करोड ७६ लाख रुपैयाँमा झरेको छ।
१० बैंक अर्ब क्लबमा
पहिलो त्रैमासमा १० वटा वाणिज्य बैंकले एक अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी खुद नाफा आर्जन गरेका छन्। नबिल, ग्लोबल आइएमई र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकपछि एभरेष्ट, प्राइम कमर्सियल, नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा, एनएमबि, कृषि विकास, कुमारी र सानिमा बैंक अर्ब क्लबमा परेका छन्। एनएमबि बैंकले १ अर्ब १६ करोड ४२ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। गत वर्षको सोही अवधिमा बैंकको नाफा १ अर्ब ३० करोड ८५ लाख रुपैयाँ थियो। यसअनुसार बैंकको नाफा घटेको छ।
कृषि विकास बैंकले १ अर्ब ९ करोड २३ लाख रुपैयाँ नाफा आर्जन गरेको छ। गत वर्षको पहिलो त्रैमासमा बैंकले ५७ करोड ३८ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको थियो। त्यसैगरी कुमारी बैंकले १ अर्ब ७ करोड ४५ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ। गत वर्षको १ अर्ब ५ करोड ६५ लाख रुपैयाँको तुलनामा बैंकको नाफामा सामान्य वृद्धि भएको छ। सानिमा बैंकले पनि एक अर्बको सीमा पार गर्दै १ अर्ब ५ करोड १४ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। गत वर्षको सोही अवधिमा बैंकको नाफा ४५ करोड ४९ लाख रुपैयाँ थियो।
अधिकांश बैंकको नाफा बढ्दा एनआईसी एसिया कमजोर
अर्ब क्लबबाहेकका बैंकहरूको प्रदर्शनमा पनि सुधार देखिएको छ। सिद्धार्थ बैंकले ८५ करोड १५ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। गत वर्षको पहिलो त्रैमासमा बैंकको नाफा ३२ करोड ४० लाख रुपैयाँ मात्र थियो। यसअनुसार बैंकको नाफा उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। नेपाल बैंकले ८३ करोड २१ लाख रुपैयाँ नाफा आर्जन गरेको छ। गत वर्षको ५८ करोड ८२ लाख रुपैयाँको तुलनामा बैंकको नाफा बढेको हो। त्यस्तै स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकले ६७ करोड १४ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ। गत वर्षको सोही अवधिमा बैंकको नाफा ६९ करोड ३९ लाख रुपैयाँ थियो। लक्ष्मी सनराइज बैंकले ६५ करोड ३३ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ। गत वर्षको ३३ करोड २३ लाख रुपैयाँको तुलनामा बैंकको नाफा झन्डै दोब्बर पुगेको छ। प्रभु बैंकले ६४ करोड ७४ लाख रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको छ। गत वर्षको ३६ करोड ५७ लाख रुपैयाँको तुलनामा बैंकको नाफा उल्लेख्य बढेको हो।
नेपाल एसबीआई बैंकले ५५ करोड ८५ लाख र माछापुच्छ्रे बैंकले ५५ करोड ११ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएका छन्। दुवै बैंकले गत वर्षको तुलनामा नाफा वृद्धि गरेका छन्। हिमालयन बैंकले भने ६८ करोड ४८ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ। गत वर्षको ७० करोड २९ लाख रुपैयाँको तुलनामा बैंकको नाफा केही घटेको छ। अर्कोतर्फ एनआईसी एसिया बैंकको नाफा तुलनात्मक रूपमा न्यून देखिएको छ। बैंकले पहिलो त्रैमासमा १२ करोड ७४ लाख रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको छ। गत वर्षको सोही अवधिमा बैंकको नाफा १२ करोड २१ लाख रुपैयाँ थियो। सामान्य वृद्धि भए पनि अन्य बैंकको तुलनामा यसको नाफा निकै कम रहेको छ।
घाटाबाट नाफामा फर्कियो सिटिजन्स बैंक
पहिलो त्रैमासको वित्तीय विवरणमा सिटिजन्स बैंकको सुधार पनि उल्लेखनीय छ। गत आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासमा २२ करोड ४ लाख रुपैयाँ खुद घाटा व्यहोरेको बैंकले चालु आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा १० करोड २७ लाख रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको छ। घाटाबाट नाफामा फर्किनुलाई बैंकको वित्तीय अवस्थामा आएको सकारात्मक परिवर्तनका रूपमा लिन सकिन्छ। यद्यपि यो सुधारलाई दीर्घकालीन उपलब्धिका रूपमा मूल्यांकन गर्न आगामी त्रैमासको नतिजा र बैंकको सम्पत्तिको गुणस्तरसमेत हेर्नुपर्ने हुन्छ।
नाफा वृद्धिले मात्र बैंकिङ क्षेत्रको पूर्ण सुधार देखाउँदैन
समग्रमा वाणिज्य बैंकहरूको खुद नाफामा आएको ४६ प्रतिशतको वृद्धि सकारात्मक देखिए पनि यसलाई बैंकिङ क्षेत्रका सबै समस्या समाधान भएको संकेतका रूपमा लिन मिल्दैन। बैंकहरूको नाफा बढ्नुमा ब्याज आम्दानीबाहेक कर्जा नोक्सानी व्यवस्थामा गरिएको खर्च घट्नु, सम्भावित जोखिमका लागि छुट्याइएको रकममा परिवर्तन आउनु तथा सञ्चालन खर्च नियन्त्रण हुनुजस्ता कारणले पनि प्रभाव पार्न सक्छन्। त्यसैले बैंकहरूको वास्तविक वित्तीय अवस्था बुझ्न खुद नाफासँगै निष्क्रिय कर्जा (एनपीएल), कर्जा निक्षेप अनुपात, पुँजी पर्याप्तता, खुद ब्याज आम्दानी र वितरणयोग्य नाफाको अवस्थासमेत विश्लेषण गर्न आवश्यक हुन्छ।
विशेषगरी केही बैंकको नाफा उच्च दरमा बढ्दा केही बैंकको घट्नुले बैंकिङ क्षेत्रभित्रै वित्तीय प्रदर्शनमा असमानता रहेको देखाउँछ। नबिल र ग्लोबल आइएमईले शीर्ष स्थानमा आफ्नो पकड कायम राख्दा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक, नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा र कृषि विकास बैंकले पनि उल्लेख्य सुधार गरेका छन्।
कुन बैंकले कति कमाए ?
नबिल बैंक :- २ अर्ब ५५ करोड ५१ लाख १ अर्ब ७५ करोड ६९ लाख
राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक :- १ अर्ब ६४ करोड ९८ लाख ५८ करोड ८७ लाख
सिटिजन्स बैंक :- १० करोड २७ लाख – २२ करोड ४ लाख
नेपाल इन्भेष्टमेण्ट मेगा बैंक :- १ अर्ब १८ करोड १४ लाख ४५ करोड ५ लाख
ग्लोबल आइएमई बैंक :- २ अर्ब ३१ करोड ३८ लाख १ अर्ब ८५ करोड ८६ लाख
हिमालयन बैंक :- ६८ करोड ४८ लाख ७० करोड २९ लाख
लक्ष्मी सनराइज बैंक :- ६५ करोड ३३ लाख ३३ करोड २३ लाख
नेपाल इन्भेष्टमेण्ट मेगा बैंक :- १ अर्ब १८ करोड १४ लाख ४५ करोड ५ लाख
प्राइम कमर्सियल बैंक :- १ अर्ब १८ करोड ७६ लाख १ अर्ब २५ करोड ८४ लाख
नेपाल एसबिआई बैंक :- ५५ करोड ८५ लाख ४९ करोड ७६ लाख
स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंक :- ६७ करोड १४ लाख ६९ करोड ३९ लाख
एभरेष्ट बैंक :- १ अर्ब २५ करोड २७ लाख १ अर्ब १७ करोड ९२ लाख
माछापुच्छ्रे बैंक :- ५५ करोड ११ लाख ४१ करोड ७९ लाख
नेपाल बैंक :- ८३ करोड २१ लाख ५८ करोड ८२ लाख
एनएमबि बैंक :- १ अर्ब १६ करोड ४२ लाख १ अर्ब ३० करोड ८५ लाख
सानिमा बैंक :- १ अर्ब ५ करोड १४ लाख ४५ करोड ४९ लाख
कृषि विकास बैंक :- १ अर्ब ९ करोड २३ लाख ५७ करोड ३८ लाख
कुमारी बैंक :- १ अर्ब ७ करोड ४५ लाख १ अर्ब ५ करोड ६५ लाख
सिद्धार्थ बैंक :- ८५ करोड १५ लाख ३२ करोड ४० लाख
प्रभु बैंक :- ६४ करोड ७४ लाख ३६ करोड ५७ लाख
एनआइसी एशिया बैंक :- १२ करोड ७४ लाख १२ करोड २१ लाख
