उपभोक्ताको स्वास्थ्यसँग प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने खाद्य वस्तुको गुणस्तरमा लापरवाही देखिएको भन्दै सरकारले डाबर नेपालद्वारा उत्पादन गरिएको ‘डाबर हनी’को एक ब्याच बजारबाट तत्काल फिर्ता गर्न निर्देशन दिएको छ । खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागले नियमित बजार अनुगमनका क्रममा संकलन गरेको नमूनाको प्रयोगशाला परीक्षणपछि उक्त मह तोकिएको मापदण्डअनुसार गुणस्तरीय नभएको पुष्टि भएको हो ।
विभागले जारी गरेको सूचनाअनुसार डाबर नेपालको ५०० ग्राम प्याकिङमा बिक्री हुँदै आएको ‘डाबर हनी’को ब्याच नम्बर एनबी००४७७ खाद्य स्वच्छता तथा गुणस्तर ऐन, २०८१ बमोजिम न्यूनस्तरको पाइएपछि कानुनी प्रक्रिया अघि बढाइएको जनाएको छ ।
विभागका अनुसार बजारमा बिक्री वितरण भइरहेको उक्त ब्याचको नमूना परीक्षण गर्दा महमा हुनुपर्ने आवश्यक गुणस्तर र मापदण्ड पूरा नभएको देखिएको थियो । त्यसपछि विभागले खाद्य स्वच्छता तथा गुणस्तर ऐनको दफा ३८ (२) अनुसार सो उत्पादन तत्काल बजारबाट फिर्ता गर्न उत्पादक कम्पनीलाई निर्देशन दिएको हो । साथै, ऐनकै उपदफा ४ बमोजिम उक्त ब्याच नम्बरको मह बिक्री वितरण नगर्न तथा नगराउन देशभरका वितरक, व्यवसायी र उपभोक्तालाई सचेत गराइएको छ ।
विभागले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार उक्त उत्पादन बाराको जितपुर सिमरा उपमहानगरपालिका–२३ स्थित डाबर नेपाल प्रालिबाट उत्पादन गरिएको हो । सन् २०२५ डिसेम्बरमा उत्पादन गरिएको सो महको उपभोग्य अवधि १८ महिना रहेको उल्लेख गरिएको छ । विभागले उपभोक्तालाई उक्त ब्याच नम्बरको उत्पादन प्रयोग नगर्न आग्रह गर्दै यदि बजारमा फेला परेमा सम्बन्धित निकायलाई जानकारी गराउन पनि अनुरोध गरेको छ ।
खाद्यविज्ञहरूका अनुसार दैनिक उपभोगमा प्रयोग हुने महजस्ता खाद्य पदार्थको गुणस्तर कमजोर हुँदा त्यसले उपभोक्ताको स्वास्थ्यमा प्रत्यक्ष असर पार्न सक्छ । विशेषगरी रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउने, औषधीय गुण भएको र स्वास्थ्यवर्द्धक खाद्य पदार्थका रूपमा प्रचार गरिने मह गुणस्तरहीन पाइएपछि उपभोक्ताबीच चिन्ता बढेको छ । पछिल्ला वर्षहरूमा बजारमा नक्कली तथा मिसावटयुक्त महको समस्या बेला–बेलामा सार्वजनिक हुँदै आएको छ ।
सरकारले पछिल्लो समय खाद्य पदार्थको गुणस्तर निगरानीलाई कडाइ गर्दै बजार अनुगमनलाई तीव्र बनाएको जनाएको छ । विभागले गुणस्तरहीन, मिसावटयुक्त वा मापदण्ड विपरीत उत्पादन गर्ने उद्योग तथा कम्पनीमाथि आवश्यक कानुनी कारबाही गरिने चेतावनी पनि दिएको छ । उपभोक्ताको स्वास्थ्य सुरक्षा पहिलो प्राथमिकता भएकाले बजारमा उपलब्ध खाद्य वस्तुको परीक्षणलाई अझ प्रभावकारी बनाइने विभागको भनाइ छ ।
डाबर नेपाल नेपालमा आयुर्वेदिक तथा उपभोक्ता सामग्री उत्पादन गर्ने चर्चित कम्पनीमध्ये एक हो । कम्पनीले मह, जुस, हर्बल टुथपेस्ट, हेयर आयललगायत विभिन्न उत्पादन नेपाली बजारमा बिक्री गर्दै आएको छ । भारतीय बहुराष्ट्रिय कम्पनीको सहायक कम्पनीका रूपमा स्थापित डाबर नेपालले लामो समयदेखि नेपाली बजारमा आफ्नो उपस्थिति कायम राखेको छ । कम्पनीले आफ्ना उत्पादनहरू स्वास्थ्य र प्राकृतिक गुणमा आधारित भएको दाबी गर्दै आएको भए पनि पछिल्लो घटनाले यसको गुणस्तर नियन्त्रण प्रणालीमाथि प्रश्न उठाएको छ ।
